Alpy Julijskie w zachodniej Słowenii to jeden z tych rejonów, gdzie góry wciąż potrafią zaskoczyć. Okolice Bovca, Kobaridu i Tolminu oferują coś innego niż pocztówkowy Bled - tu dominuje Dolina Soczy z intensywnie turkusową wodą rzeki i wodospad Boka, największy w Słowenii, opadający z impetem ze skalnej półki ponad doliną. Wyżej, na graniach takich jak Muzec (1612 m), krajobraz robi się dzikszy: kozice skaczące po stromych zboczach, jakby grawitacja ich nie dotyczyła, a gdzieniegdzie bacówka z pasterzem nawołującym swoje kozy wysoko ponad drzewami. To rodzaj górskiego doświadczenia, które trudno zaplanować i równie trudno zapomnieć.

Alpy Julijskie

Beskid Śląski to pasmo najbliżej zurbanizowanej części Śląska, a mimo to potrafiące zaskoczyć. Skrzyczne (1257 m) jako najwyższy szczyt przyciąga tłumy - krzesełkiem można wjechać wysoko i ominąć większość podejścia, ale szczyt ma swój charakter nawet przy sporej liczbie turystów. Klimczok to zupełnie inne doświadczenie - przy dobrej pogodzie z grani rozciąga się widok na Tatry, a wschód słońca stąd należy do tych, które zostają w pamięci na długo. Na Szyndzielnię prowadzi gondola dowożąca niemal pod samo schronisko, co czyni ją jednym z najbardziej dostępnych punktów widokowych w całych Beskidach. Błatnia z kolei to kierunek dla tych, którzy wolą spokój - sieć ścieżek, niektórych mniej obleganych nawet w sezonie, przystępnych dla każdego. Przy Przełęczy Salmopolskiej warto odbić na Malinowską Skałę - krótki szlak, a widok na dolinę wynagradza każdą minutę.

Beskid Śląski

Góry Bystrzyckie to pasmo w Sudetach Środkowych, które wyróżnia się przede wszystkim ciszą. Nie ma tu panoram co pięćset metrów ani tłumu na każdej ławce. Zamiast tego są długie, spokojne grzbiety porośnięte lasem, torfowiska jak to pod Zieleńcem, i trasy gdzie przez kilka godzin można nie spotkać żywej duszy. Najwyższym szczytem dostępnym szlakiem jest Jagodna (977 m) z wieżą widokową, ale to nie ona zostaje w pamięci najmocniej - zostaje atmosfera tych gór, która działa inaczej niż gdziekolwiek indziej w Sudetach.

Góry Bystrzyckie

Góry Orlickie to pasmo Sudetów Środkowych leżące na pograniczu polsko-czeskim, z czego zdecydowana większość leży po stronie czeskiej. Polski fragment jest niewielki, ale to właśnie tutaj wyrasta Orlica (1084 m) - najwyższy szczyt polskiej części pasma, z wieżą widokową i obeliskiem upamiętniającym między innymi wizytę Fryderyka Chopina w 1826 roku. Góry Orlickie nie zachwycają dramatycznym krajobrazem, ale oferują spokojne, zalesione szlaki.

Góry Orlickie

Mała Fatra to słowackie pasmo górskie z najwyższym szczytem Wielki Krywań (1709 m), znane przede wszystkim z wyjątkowej grani i dwóch bardzo różnych twarzy. Wielki i Mały Rozsutec - rozpoznawalne strzelistymi sylwetkami nawet z dalekiej panoramy Beskidu Żywieckiego - przyciągają tych, którzy szukają widoków i ekspozycji. Z kolei Janosikove Diery oferują zupełnie inne doświadczenie: wąwozy, drabinki i łańcuchy osadzone w skale, przypominające klimatem Słowacki Raj, tyle że w kameralniejszej skali. Pasmo jest łatwo dostępne z południa Polski, co czyni je jednym z częściej odwiedzanych słowackich parków narodowych.

Mała Fatra

Niżne Tatry rozciągają się przez środkową Słowację tworząc najdłuższe pasmo w kraju. Najwyższy szczyt, Ďumbier (2043 m), wznosi się w zachodniej części pasma w pobliżu Chopka i Demänovskiej Doliny z jej słynnymi jaskiniami. Grań główna, którą można przejść w całości szlakiem Cesta hrdinov SNP, oferuje widoki zarówno na Tatry jak i na słowackie niziny - a spokojniejszy wschód pasma wokół Kráľova hola jest znacznie mniej zatłoczony niż okolice Chopka, choć równie efektowny.

Niżne Tatry

Pieniny to jedno z najbardziej urokliwych pasm w polskich i słowackich Karpatach, rozciągające się wzdłuż granicy obu krajów nad przełomem Dunajca. Najwyższy szczyt całego pasma, Wysoka (1050 m), leży dokładnie na granicy polsko-słowackiej w Małych Pieninach, choć bardziej rozpoznawalne widokowo są Trzy Korony i Sokolica - ta ostatnia z tarasem nad pionową ścianą opadającą wprost do Dunajca. Wąwóz Homole to osobna atrakcja: głęboko wcięty jar z charakterem zupełnie innym niż otwarte granie. Na szlakach nie brakuje też żywej natury - pasące się owce i krowy są tu stałym elementem krajobrazu, który nadaje całości pasterski klimat trudny do znalezienia gdzie indziej.

Pieniny

Słowacki Raj to wyjątkowy park narodowy w środkowej Słowacji, gdzie turystyka oznacza coś zupełnie innego niż w typowych górach. Zamiast otwartych grani chodzi się tu przez głębokie wąwozy wykute przez górskie potoki - po drabinkach, łańcuchach i kładkach przytwierdzonych bezpośrednio do skały. Szlaki często są jednokierunkowe, co nadaje całości charakter przygody, a nie spaceru. Wisienką na torcie jest Tomášovský výhľad - taras widokowy na krawędzi pionowej ściany skalnej opadającej około 150 metrów w dolinę Hornadu, z widokiem, którego nie znajdziesz nigdzie indziej w okolicy.

Słowacki Raj

Kilka dni. Tyle minęło od tamtej czterdziestki przez Góry Orlickie i Bystrzyckie. I wiedziałem, że muszę wrócić. Nie dlatego, że czegoś nie zobaczyłem - dlatego, że chciałem to poczuć jeszcze raz. Ten pusty szlak, ten specyficzny spokój, który trudno wytłumaczyć komuś, kto nie był. Więc wsiadłem i pojechałem.

Tym razem na Wolarz z Dusznik-Zdroju. 13,8 km, 600 m przewyższenia, jakieś 3 godziny w ruchu. Trasa technicznie nie jest mordercza - no może poza jednym podejściem nieco przed Wolarzem. Ale kondycyjnie to wciąż góry - szedłem sam i właśnie o to mi chodziło.

Góry Bystrzyckie robią to co robią najlepiej - dają ci las i ciszę, i nie serwują co chwilę widokowej nagrody żebyś nie stracił zainteresowania. Musisz to lubić albo przynajmniej rozumieć.

Ale prawdziwy cel tej wycieczki - po co tu byłem drugi raz w ciągu tygodnia - to schronisko Pod Muflonem. Powiedziałem sobie, że wrócę - i wróciłem. I pewnie wrócę jeszcze. A jeśli nie wiecie dlaczego to zapraszam do mojego osobnego wpisu trasy z Polanicy przez właśnie wspomniane schronisko aż na Orlicę.

Duszniki-Zdrój - Wolarz - Polanica-Zdrój

Trasa z Duszniki-Zdrój przez Wolarz do Polanica-Zdrój w Górach Bystrzyckich.

40 kilometrów i przez pierwsze cztery godziny ani jednej żywej duszy. Serio, ani jednej. I to nie był problem - to był największy atut tej trasy.

Wyjazd z Polanicy-Zdroju, podwózka na start i po prostu... szedłem. Bez konkretnego planu, na czuja, z nastawieniem, że mam cały dzień i chcę go wykorzystać. Góry Orlickie i Bystrzyckie to nie jest miejsce dla tych, którzy szukają panoram co pięćset metrów i tłumu na każdej ławce. To jest miejsce dla tych, którzy chcą po prostu oddychać. I to dosłownie.

40 km z przewyższeniem 1279 m rozkłada się naprawdę przyjemnie - jak na taką długość to ta trasa nie jest mordercza w pionie. Nie macie jednego wielkiego podjazdu który wyciska z was wszystko, macie za to długie, spokojne piechurowanie. 11 godzin w ruchu, ale nie ma tu momentu gdzie chcecie się po prostu rzucić na ziemię i nie wstawać. Trasa prowadzi przez Wolarz, przez Torfowisko pod Zieleńcem, aż na Orlicę - i każdy z tych punktów ma swój charakter, swój moment.

Ale tym co naprawdę zostaje w głowie jest schronisko Pod Muflonem. Słowo daję, do teraz jest to moje TOP schronisko jeśli chodzi o klimat. Swojskie, ciepłe, z tym specyficznym zapachem i atmosferą którą trudno opisać słowami - po prostu czujesz się tam inaczej niż gdziekolwiek indziej. Planuję wracać, i to nie jest puste zdanie.

Ta trasa nie jest dla każdego. Jeśli chcecie widokowego show i ciągłych atrakcji - idźcie gdzieś indziej. Ale jeśli potrzebujecie dnia w którym nikt wam nie stoi na piętach, nikt nie wyprzedza na podejściu i możecie po prostu myśleć albo nie myśleć o niczym - to jest właśnie to miejsce.

Polanica-Zdrój - Orlica - Duszniki-Zdrój

Trasa z Polanicy-Zdroju do Duszniki-Zdrój przez Orlicę