Alpy Julijskie w zachodniej Słowenii to jeden z tych rejonów, gdzie góry wciąż potrafią zaskoczyć. Okolice Bovca, Kobaridu i Tolminu oferują coś innego niż pocztówkowy Bled - tu dominuje Dolina Soczy z intensywnie turkusową wodą rzeki i wodospad Boka, największy w Słowenii, opadający z impetem ze skalnej półki ponad doliną. Wyżej, na graniach takich jak Muzec (1612 m), krajobraz robi się dzikszy: kozice skaczące po stromych zboczach, jakby grawitacja ich nie dotyczyła, a gdzieniegdzie bacówka z pasterzem nawołującym swoje kozy wysoko ponad drzewami. To rodzaj górskiego doświadczenia, które trudno zaplanować i równie trudno zapomnieć.

Alpy Julijskie

Beskid Śląski to pasmo najbliżej zurbanizowanej części Śląska, a mimo to potrafiące zaskoczyć. Skrzyczne (1257 m) jako najwyższy szczyt przyciąga tłumy - krzesełkiem można wjechać wysoko i ominąć większość podejścia, ale szczyt ma swój charakter nawet przy sporej liczbie turystów. Klimczok to zupełnie inne doświadczenie - przy dobrej pogodzie z grani rozciąga się widok na Tatry, a wschód słońca stąd należy do tych, które zostają w pamięci na długo. Na Szyndzielnię prowadzi gondola dowożąca niemal pod samo schronisko, co czyni ją jednym z najbardziej dostępnych punktów widokowych w całych Beskidach. Błatnia z kolei to kierunek dla tych, którzy wolą spokój - sieć ścieżek, niektórych mniej obleganych nawet w sezonie, przystępnych dla każdego. Przy Przełęczy Salmopolskiej warto odbić na Malinowską Skałę - krótki szlak, a widok na dolinę wynagradza każdą minutę.

Beskid Śląski

Góry Bystrzyckie to pasmo w Sudetach Środkowych, które wyróżnia się przede wszystkim ciszą. Nie ma tu panoram co pięćset metrów ani tłumu na każdej ławce. Zamiast tego są długie, spokojne grzbiety porośnięte lasem, torfowiska jak to pod Zieleńcem, i trasy gdzie przez kilka godzin można nie spotkać żywej duszy. Najwyższym szczytem dostępnym szlakiem jest Jagodna (977 m) z wieżą widokową, ale to nie ona zostaje w pamięci najmocniej - zostaje atmosfera tych gór, która działa inaczej niż gdziekolwiek indziej w Sudetach.

Góry Bystrzyckie

Góry Orlickie to pasmo Sudetów Środkowych leżące na pograniczu polsko-czeskim, z czego zdecydowana większość leży po stronie czeskiej. Polski fragment jest niewielki, ale to właśnie tutaj wyrasta Orlica (1084 m) - najwyższy szczyt polskiej części pasma, z wieżą widokową i obeliskiem upamiętniającym między innymi wizytę Fryderyka Chopina w 1826 roku. Góry Orlickie nie zachwycają dramatycznym krajobrazem, ale oferują spokojne, zalesione szlaki.

Góry Orlickie

Mała Fatra to słowackie pasmo górskie z najwyższym szczytem Wielki Krywań (1709 m), znane przede wszystkim z wyjątkowej grani i dwóch bardzo różnych twarzy. Wielki i Mały Rozsutec - rozpoznawalne strzelistymi sylwetkami nawet z dalekiej panoramy Beskidu Żywieckiego - przyciągają tych, którzy szukają widoków i ekspozycji. Z kolei Janosikove Diery oferują zupełnie inne doświadczenie: wąwozy, drabinki i łańcuchy osadzone w skale, przypominające klimatem Słowacki Raj, tyle że w kameralniejszej skali. Pasmo jest łatwo dostępne z południa Polski, co czyni je jednym z częściej odwiedzanych słowackich parków narodowych.

Mała Fatra

Niżne Tatry rozciągają się przez środkową Słowację tworząc najdłuższe pasmo w kraju. Najwyższy szczyt, Ďumbier (2043 m), wznosi się w zachodniej części pasma w pobliżu Chopka i Demänovskiej Doliny z jej słynnymi jaskiniami. Grań główna, którą można przejść w całości szlakiem Cesta hrdinov SNP, oferuje widoki zarówno na Tatry jak i na słowackie niziny - a spokojniejszy wschód pasma wokół Kráľova hola jest znacznie mniej zatłoczony niż okolice Chopka, choć równie efektowny.

Niżne Tatry

Pieniny to jedno z najbardziej urokliwych pasm w polskich i słowackich Karpatach, rozciągające się wzdłuż granicy obu krajów nad przełomem Dunajca. Najwyższy szczyt całego pasma, Wysoka (1050 m), leży dokładnie na granicy polsko-słowackiej w Małych Pieninach, choć bardziej rozpoznawalne widokowo są Trzy Korony i Sokolica - ta ostatnia z tarasem nad pionową ścianą opadającą wprost do Dunajca. Wąwóz Homole to osobna atrakcja: głęboko wcięty jar z charakterem zupełnie innym niż otwarte granie. Na szlakach nie brakuje też żywej natury - pasące się owce i krowy są tu stałym elementem krajobrazu, który nadaje całości pasterski klimat trudny do znalezienia gdzie indziej.

Pieniny

Słowacki Raj to wyjątkowy park narodowy w środkowej Słowacji, gdzie turystyka oznacza coś zupełnie innego niż w typowych górach. Zamiast otwartych grani chodzi się tu przez głębokie wąwozy wykute przez górskie potoki - po drabinkach, łańcuchach i kładkach przytwierdzonych bezpośrednio do skały. Szlaki często są jednokierunkowe, co nadaje całości charakter przygody, a nie spaceru. Wisienką na torcie jest Tomášovský výhľad - taras widokowy na krawędzi pionowej ściany skalnej opadającej około 150 metrów w dolinę Hornadu, z widokiem, którego nie znajdziesz nigdzie indziej w okolicy.

Słowacki Raj

Są trasy, po których wracasz zmęczony. I są takie, po których wracasz naładowany czymś, czego nie umiesz za dobrze nazwać. Ta była z tej drugiej kategorii.

Pętla z Jaworek na Wysoką to 10 km i 573 m przewyższenia, więc na papierze wygląda skromnie. Jakieś 4 godziny marszu, trasa dostępna dla dzieci, rodzin, początkujących. Ale to co ta trasa ma w sobie, to nie są kilometry ani metry, tylko ten klimat, który coraz trudniej znaleźć w górach. Coraz częściej mam wrażenie, że idziemy przez krajobraz, a nie przez góry. Tutaj poczułem, że to drugie.

Zaczyna się od Wąwozu Homole i to jest uderzenie od razu. Komuś, kto chodził po Słowackim Raju - będzie to przypominać tamte wąwozy. Mniejsze, owszem, ale wrażenie podobne: ściany skalne po obu stronach, woda płynąca obok butów, oraz drewniane kładki. Dzień był pochmurny i wilgotny, bez deszczu, ale z tą górską wilgocią, która wchodzi wszędzie. Na niektórych odcinkach kijki przestały być wygodnym dodatkiem, a stały się realnym wsparciem. Warto je mieć.

Potem otwiera się zupełnie inny świat. Mijaliśmy krowy, owieczki, psy pasterskie wyczerpane po zaganianiu stada, bacówkę z oscypkami, które trudno było minąć obojętnie. I schronisko pod Durbaszką, które wygląda tak, jakby czas zatrzymał się tam kilkadziesiąt lat temu i nikt nie miał zamiaru go ruszać. Takie miejsca są coraz rzadsze. Cieplej się robi na sercu, jak się trafi na coś takiego.


Sama Wysoka jest częścią Korony Gór Polskich, więc zbieracze szczytów dostaną tu kolejny znaczek. Reszta dostanie po prostu dobry widok i poczucie, że góry wciąż potrafią zaskoczyć. Nawet w pochmurny dzień.

Jaworki - Homole - Wysoka

Trasa przez wąwóz Homole i szczyt Wysoka (1050 m) w Pieninach.

Pieniny bez tłumu? Tak, to możliwe. Trzeba tylko wiedzieć skąd wejść.

Ruszyliśmy z Hałuszowej i przez dobry kawał tej trasy mieliśmy szlak niemal dla siebie. 13,9 km, 686 m przewyższenia, prawie pięć godzin w ruchu - na papierze brzmi poważnie, ale w terenie ta trasa po prostu płynie. Początkowo jest tak spokojnie i swojsko, że człowiek zapomina że idzie do jednego z najpopularniejszych miejsc w polskich górach. Las, cisza, czasem szelest - i tyle.

Dziecko szło bez żadnego marudzenia, co samo w sobie jest recenzją. Przez część trasy biegły przez ścieżkę drewniane bele wbudowane w ziemię - coś jakby naturalne stopnie. Nasze małe przeskakiwało je jedno po drugim, z pełnym skupieniem i radością. Dobrze wiedzieć, co potrafi zmotywować małego człowieka do marszu.

Żółty szlak to zupełnie inny świat. W miejscu gdzie nasze ścieżki się przecięły poczuliśmy to od razu - kolejka do kasy przy Trzech Koronach, tłum, czekanie jakieś koło godziny. Sobota, słońce, piękna pogoda - no to i ludzi jak na pielgrzymce. Podjęliśmy decyzję bez długiego namysłu i ruszyliśmy dalej na Zamkową Górę. Ludzi nadal sporo, ale już tak, żeby oddychać.

I to był dobry wybór. Trasa wynagrodziła nam wszystko - przestrzeń, widoki, ten specyficzny klimat który ciągnie do Pienin. Byliśmy tu pierwszy raz, ale na pewno nie ostatni.

Hałuszowa - Trzy Korony - Zamkowa Góra

Trasa z Hałuszowej na Trzy Korony (982 m) - symbol Pienin.

Jesień w Pieninach ma w sobie coś takiego, że nawet mżawka i szara mgła nie są w stanie zepsuć tego wyjazdu. My przynajmniej daliśmy się skusić, spakowane peleryny do plecaka i do przodu.

Mieszkaliśmy kilka dni w Krościenku nad Dunajcem, więc Sokolica była wręcz pod nosem. Trasa ma 10,81 km i 564 m przewyższenia, czas przejścia około 4 godziny. To szlak który naprawdę można polecić każdemu - dzieciom, początkującym, rodzinom, ludziom którzy góry znają tylko z weekendowych wypadów. Nic tu nie zaskoczy, nie przytłoczy, nie wymaga specjalnego przygotowania.

Szliśmy przez las skąpany w jesiennej wilgoci. Drzewa, mgła między koronami, cisza przerywana tylko krokami na mokrej ścieżce. Widoków ze szczytu za bardzo nie uświadczyliśmy, mgła robiła swoje, zdjęć też nie ma zbyt wiele. Ale właśnie o to chodzi - ta trasa broni się sama w sobie, nie tylko jako punkt widokowy.

Tuż przed szczytem trafia się na budkę z biletami. Płacić można i kartą, i gotówką, więc bez stresu. Przy okazji mają tam kilka podstawowych rzeczy - pamiątki, ale też kijki czy peleryny, na wypadek gdybyście o czymś zapomnieli w domu albo pogoda zaskoczyła was bardziej niż nas.

Polecam tę trasę bez wahania. Nawet w chmurach i z mokrymi butami było warto.

Krościenko nad Dunajcem - Sokolica

Pętla z Krościenka nad Dunajcem na Sokolicę (747 m)

Są miejsca, które trzeba po prostu zaliczyć. Zamek w Czorsztynie jest jednym z nich - i to nie dlatego, że ktoś tak powiedział w internecie, ale dlatego, że jak już tam staniesz i spojrzysz na jezioro, to po prostu rozumiesz dlaczego.

Pojechaliśmy jesienią. Mimo że był wrzesień, to czuć było taką typowo październikową aurę - chłodno, mżyło, niebo szare jak beton. I wiecie co? Ten zamek w takiej pogodzie wygląda absolutnie magicznie. Mgła snująca się nad jeziorem, mokre kamienie murów, cisza - to jest klimat, którego żadne letnie zdjęcie z błękitnym niebem nie odda. Serio, opis nie oddaje tego, co zdjęcia, a zdjęcia i tak nie oddają tego, co rzeczywistość.

Sama trasa to spokojne 2 km i jakieś 50 minut spaceru - łącznie ze zwiedzaniem. Bez problemu daje radę z dzieckiem, szło z nami nasze i jedyną jego troską było to, żeby chodzić po każdych schodach jakie napotkało na drodze. Trasa łatwa, bez żadnych technicznych trudności, więc świetna opcja dla rodzin z maluchami albo jeśli szukacie czegoś spokojniejszego między bardziej wymagającymi wyjściami.

Zwiedzania samego zamku nie ma może bardzo dużo, ale widoki na Jezioro Czorsztyńskie w zupełności to rekompensują. Stoisz na murach i patrzysz na wodę i po drugiej stronie widzisz już zamek w Niedzicy - i właśnie tu jest złota rada: nie rób z tego osobnego dnia. Warto tego samego dnia odwiedzić oba zamki. My tak zrobiliśmy - przed południem Czorsztyn, po południu Niedzica - i to był bardzo dobry plan.

Czorsztyn - Zamek

Zwiedzanie zamku w Czorsztynie z pięknymi widokami na jezioro Czorsztyńskie.

Zamek w Niedzicy to jeden z tych punktów, które po prostu trzeba odhaczyć podczas pobytu w Pieninach. I mówię to bez ironii, bo "odhaczenie" brzmi trochę turystycznie, ale prawda jest taka, że jak już tu dotrzesz, zrozumiesz, dlaczego wszyscy o nim mówią.

Trasa jest krótka, spokojna, bez stresu. Nam wyszła godzina dwadzieścia na dojście i całe zwiedzanie. Idealna dla dzieci, dla dziadków, dla kogoś, kto w góry wyruszył po raz pierwszy w życiu. Tu naprawdę każdy da radę.

My trafiliśmy tam we wrześniu i lało. I wiesz co? To był strzał w dziesiątkę. Zapach deszczu, lekkie krople na tafli jeziora Czorsztyńskiego, mgła unosząca się leniwie nad wodą. Zamek wyglądał jak żywcem wyjęty z jakiegoś słowiańskiego fantasy. Suche słońce pewnie też robi robotę, ale ta jesienna sceneria miała w sobie coś wyjątkowego.

Samo zwiedzanie zamku zajmuje trochę więcej czasu niż sąsiedni zamek w Czorsztynie. Jest po prostu więcej do zobaczenia w środku. Polecam jednak połączyć oba w jeden dzień, bo one uzupełniają się nawzajem, a jezioro widoczne z obu punktów za każdym razem wygląda trochę inaczej. My tak właśnie zrobiliśmy i mamy o tym osobny wpis, jeśli planujesz podobny plan.

Niedzica to nie jest wyprawa w góry, to wyprawa do historii z pięknym widokiem w tle. I w deszczu i w słońcu warta każdej minuty.

Niedzica - Zamek

Zwiedzanie zamku w Niedzicy z pięknymi widokami na jezioro Czorsztyńskie.

Hałuszowa - Trzy Korony - Zamkowa Góra

Opis trasy

Zdjęcia

Najciekawsze punkty

Parking

Przeglądaj szlaki w regionie