Alpy Julijskie w zachodniej Słowenii to jeden z tych rejonów, gdzie góry wciąż potrafią zaskoczyć. Okolice Bovca, Kobaridu i Tolminu oferują coś innego niż pocztówkowy Bled - tu dominuje Dolina Soczy z intensywnie turkusową wodą rzeki i wodospad Boka, największy w Słowenii, opadający z impetem ze skalnej półki ponad doliną. Wyżej, na graniach takich jak Muzec (1612 m), krajobraz robi się dzikszy: kozice skaczące po stromych zboczach, jakby grawitacja ich nie dotyczyła, a gdzieniegdzie bacówka z pasterzem nawołującym swoje kozy wysoko ponad drzewami. To rodzaj górskiego doświadczenia, które trudno zaplanować i równie trudno zapomnieć.

Alpy Julijskie

Beskid Śląski to pasmo najbliżej zurbanizowanej części Śląska, a mimo to potrafiące zaskoczyć. Skrzyczne (1257 m) jako najwyższy szczyt przyciąga tłumy - krzesełkiem można wjechać wysoko i ominąć większość podejścia, ale szczyt ma swój charakter nawet przy sporej liczbie turystów. Klimczok to zupełnie inne doświadczenie - przy dobrej pogodzie z grani rozciąga się widok na Tatry, a wschód słońca stąd należy do tych, które zostają w pamięci na długo. Na Szyndzielnię prowadzi gondola dowożąca niemal pod samo schronisko, co czyni ją jednym z najbardziej dostępnych punktów widokowych w całych Beskidach. Błatnia z kolei to kierunek dla tych, którzy wolą spokój - sieć ścieżek, niektórych mniej obleganych nawet w sezonie, przystępnych dla każdego. Przy Przełęczy Salmopolskiej warto odbić na Malinowską Skałę - krótki szlak, a widok na dolinę wynagradza każdą minutę.

Beskid Śląski

Beskid Żywiecki to jedno z najwyższych i najbardziej zróżnicowanych pasm w polskich Karpatach. Babia Góra (1725 m) dominuje nad całym pasmem jako najwyższy szczyt, z alpejskim charakterem, który odróżnia ją od typowego beskidzkiego krajobrazu. Pilsko (1557 m) to drugi co do wysokości wierzchołek z rozległą panoramą na wszystkie strony. W zachodniej części pasma Wielka Racza i Rycerzowa mają zupełnie inny klimat - cichsze, bardziej pasterskie, z bacówką PTTK na Rycerzowej, która nadaje temu miejscu swojski, góralski charakter. Rysianka z kolei to kierunek dla tych, którzy chcą złapać widok na Tatry i nie zmęczyć się przy tym zbytnio - przy dobrej pogodzie panorama rozciąga się daleko na południe.

Beskid Żywiecki

Góry Bystrzyckie to pasmo w Sudetach Środkowych, które wyróżnia się przede wszystkim ciszą. Nie ma tu panoram co pięćset metrów ani tłumu na każdej ławce. Zamiast tego są długie, spokojne grzbiety porośnięte lasem, torfowiska jak to pod Zieleńcem, i trasy gdzie przez kilka godzin można nie spotkać żywej duszy. Najwyższym szczytem dostępnym szlakiem jest Jagodna (977 m) z wieżą widokową, ale to nie ona zostaje w pamięci najmocniej - zostaje atmosfera tych gór, która działa inaczej niż gdziekolwiek indziej w Sudetach.

Góry Bystrzyckie

Góry Orlickie to pasmo Sudetów Środkowych leżące na pograniczu polsko-czeskim, z czego zdecydowana większość leży po stronie czeskiej. Polski fragment jest niewielki, ale to właśnie tutaj wyrasta Orlica (1084 m) - najwyższy szczyt polskiej części pasma, z wieżą widokową i obeliskiem upamiętniającym między innymi wizytę Fryderyka Chopina w 1826 roku. Góry Orlickie nie zachwycają dramatycznym krajobrazem, ale oferują spokojne, zalesione szlaki.

Góry Orlickie

Mała Fatra to słowackie pasmo górskie z najwyższym szczytem Wielki Krywań (1709 m), znane przede wszystkim z wyjątkowej grani i dwóch bardzo różnych twarzy. Wielki i Mały Rozsutec - rozpoznawalne strzelistymi sylwetkami nawet z dalekiej panoramy Beskidu Żywieckiego - przyciągają tych, którzy szukają widoków i ekspozycji. Z kolei Janosikove Diery oferują zupełnie inne doświadczenie: wąwozy, drabinki i łańcuchy osadzone w skale, przypominające klimatem Słowacki Raj, tyle że w kameralniejszej skali. Pasmo jest łatwo dostępne z południa Polski, co czyni je jednym z częściej odwiedzanych słowackich parków narodowych.

Mała Fatra

Niżne Tatry rozciągają się przez środkową Słowację tworząc najdłuższe pasmo w kraju. Najwyższy szczyt, Ďumbier (2043 m), wznosi się w zachodniej części pasma w pobliżu Chopka i Demänovskiej Doliny z jej słynnymi jaskiniami. Grań główna, którą można przejść w całości szlakiem Cesta hrdinov SNP, oferuje widoki zarówno na Tatry jak i na słowackie niziny - a spokojniejszy wschód pasma wokół Kráľova hola jest znacznie mniej zatłoczony niż okolice Chopka, choć równie efektowny.

Niżne Tatry

Pieniny to jedno z najbardziej urokliwych pasm w polskich i słowackich Karpatach, rozciągające się wzdłuż granicy obu krajów nad przełomem Dunajca. Najwyższy szczyt całego pasma, Wysoka (1050 m), leży dokładnie na granicy polsko-słowackiej w Małych Pieninach, choć bardziej rozpoznawalne widokowo są Trzy Korony i Sokolica - ta ostatnia z tarasem nad pionową ścianą opadającą wprost do Dunajca. Wąwóz Homole to osobna atrakcja: głęboko wcięty jar z charakterem zupełnie innym niż otwarte granie. Na szlakach nie brakuje też żywej natury - pasące się owce i krowy są tu stałym elementem krajobrazu, który nadaje całości pasterski klimat trudny do znalezienia gdzie indziej.

Pieniny

Słowacki Raj to wyjątkowy park narodowy w środkowej Słowacji, gdzie turystyka oznacza coś zupełnie innego niż w typowych górach. Zamiast otwartych grani chodzi się tu przez głębokie wąwozy wykute przez górskie potoki - po drabinkach, łańcuchach i kładkach przytwierdzonych bezpośrednio do skały. Szlaki często są jednokierunkowe, co nadaje całości charakter przygody, a nie spaceru. Wisienką na torcie jest Tomášovský výhľad - taras widokowy na krawędzi pionowej ściany skalnej opadającej około 150 metrów w dolinę Hornadu, z widokiem, którego nie znajdziesz nigdzie indziej w okolicy.

Słowacki Raj

Klimczok to jeden z tych szczytów, które niby nie robią z siebie wielkiego halo, a jednak zostają w głowie. Nie dlatego, że jest dramatycznie wysoko, nie dlatego, że trasa wyrywa z butów. Po prostu ma swój klimat. I to dosłownie, i w przenośni.

Startujemy z Bystrej i od początku wchodzimy w las. To zresztą charakterystyczne dla całego Beskidu Śląskiego - większość drogi idziesz wśród drzew, bez wielkich panoram, trochę jak w tunelu z gałęzi. Ale ten las ma coś w sobie, szczególnie jesienią albo wczesnym rankiem, kiedy jest jeszcze mgła. Trasa nie jest technicznie wymagająca, da radę ją przejść każdy, dzieciaki też, ale nie spodziewajcie się spacerku. Potrafi zmęczyć i nie jeden raz łapiesz oddech i patrzysz w górę - czy już?

I nagle las się kończy i pojawia się szczyt. I tutaj robi się inaczej. Latem ludzie siedzą na trawie, wyciągają kanapki, wpatrują się w Tatry i Skrzyczne na horyzoncie. Zimą zamiast piknikowania masz wschody słońca, które robią z okolicy coś zupełnie innego. Samo schronisko na Klimczoku ma swój urok - zatrzymujesz się, zamawiasz coś ciepłego i masz wrażenie, że czas tutaj chodzi trochę innym rytmem.

Jest jeszcze jedna rzecz, którą niekoniecznie znajdziesz w każdym opisie trasy. Na szczycie jest miejsce, gdzie turyści zostawiają kamyki przywiezione z różnych stron świata. Leżą tam kamienie z miejsc, które ludzie uznali za ważne dla siebie - z innych gór, innych krajów, innych kontynentów. Możesz stać nad tą zbieraniną i przez chwilę masz w głowie, ile historii się tam złożyło. Małe, niegłupie miejsce.

To trasa, która nie powali cię na kolana technicznością ani długością, ale ma w sobie coś, przez co warto na ten szczyt wejść przynajmniej raz. A jak już raz wejdziesz, to pewnie wrócisz.

Bystra - Klimczok

Las, mgła, schronisko, widok na Tatry i jedno z tych miejsc na szczycie, przy których zatrzymujesz się dłużej niż planowałeś.

Startujemy z Jaworza, spod klimatycznego kościółka, który sam w sobie jest fajnym punktem startowym. Szlak harcerski prowadzi spokojnie przez las - wąski, kameralny, zupełnie inny niż żółty czy czerwony prowadzące na ten sam szczyt. Po drodze mija się dom weselny, gdzieś szumi strumyk, czasem pojawi się mały wodospad. Nic dramatycznego, nic co by zatrzymało oddech - ale właśnie o to chodzi. To jest ta kategoria tras, gdzie latem pójdziesz w trampkach i nic ci się nie stanie. Osobiście trampków na góry nie polecam, ale rozumiecie przekaz.

Widoków po drodze nie będę koloryzował - mamy tu głównie las, las i jeszcze trochę lasu. Co jakiś czas drzewa się rozstępują i widać kawałek nieba, fragment innych beskidzkich grzbietów w oddali. To nie Tatry, zero porównania. Ale latem ta ściana drzew to czyste złoto - cień robi robotę, kiedy słońce grzeje z góry, i jest w tym coś swojskiego, ciepłego. Taka uroda, której nie da się sfotografować, ale się czuje.

Na szczyt w końcu trzeba wejść i owszem, trochę się przy tym zmęczyć - ale to normalne górskie podejście, nie test wytrzymałości. A na górze robi się jaśniej i szerzej. Błatnia jest popularna, ludzi jest sporo - ale to nie są Karkonosze w sierpniu, nie ma poczucia stania w kolejce. Jest trawa, jest przestrzeń, jest ten rodzaj ciszy, który zostaje mimo ludzi wokół. Jakbym miał powiedzieć, co zabrać na ten szczyt, powiedziałbym: koc, kanapki, owoce i brak planu na następną godzinę. To jedno z tych miejsc, gdzie piknik w ciepły dzień to... a zresztą, po prostu to zróbcie.

Jedna praktyczna uwaga - parkingi w Jaworzu zapełniają się błyskawicznie. W szczycie sezonu nie ma co liczyć na miejsce, jeśli wyjedziecie po drugim śniadaniu. Wcześnie rano albo transport publiczny - i macie spokój.

Jaworze - Błatnia, szlak harcerski

Pętla w rejonie Jaworza w Beskidzie Śląskim.

Szklany szlak to kolejna ścieżka na Błatnię - wydaje mi się, że mniej oczywista niż szlak harcerski, trochę jakby boczna furtka do tego samego miejsca. I właśnie przez to warta uwagi.

Startujemy z Jaworza, tak samo jak przy wariancie harcerskim. Parkingi pod kościółkiem zapełniają się szybko, więc jeśli planujecie weekend w szczycie sezonu, bycie na miejscu przed dziewiątą to konieczność.

Sama ścieżka ma w sobie coś spokojniejszego niż harcerski. Mniej uczęszczona, trochę jakby zapomniana przez tłumy, które ciągną żółtym i czerwonym.

Podejście jest spokojne, bez dramatycznych stromizn, bez odcinków, gdzie dzieci zaczną narzekać. To naprawdę trasa, przy której tempo można dostosować do najmłodszych bez żadnego stresu. Technicznie zero niespodzianek - dobra ścieżka, miejscami bardziej mokra, raczej czytelnie oznaczona.

Ten wariant to przede wszystkim inna droga dotarcia, spokojniejsza. I jeśli lubicie las bardziej niż towarzystwo innych turystów na szlaku - szklany będzie dobrym wyborem.

Jaworze - Błatnia, szlak Szklany

Szlak szklany - gdy potrzebujecie mniej uczęszczanej alternatywy

Jeśli już idziesz żółtym na Błatnią z Jaworza, ale zależy ci żeby nie wracać tą samą drogą - ten wariant jest właśnie dla ciebie. To pętla, krótka, konkretna i bez zbędnego kombinowania.

Sam szlak przeważająco jest szeroki i wygodny. Nie ma tu ściskania się między drzewami ani szukania drogi wzrokiem - po prostu idziesz i wiesz, że idziesz dobrze. Jedynie trzeba uważać, żeby nie przeoczyć przy powrocie niebieskim odejścia na ścieżkę boczną - tutaj nie ma oznaczenia szlaku, więc warto mieć w zapasie jakieś mapy, gdyby powrót stał się problematyczny.

Trasa jest uczęszczana, podobnie jak inne podejścia na Błatnią - nie będziesz sam. Poza tym właśnie odejściem od głównych szlaków - tam nie spodziewaj się, że na kogoś trafisz. Dlatego ta alternatywa jest taka fajna ;)

Cel jest ten sam co przy głównym wariancie żółtym - Błatnia to Błatnia. Jeśli znasz już szczyt z tamtego opisu, to tutaj nie odkryjesz nic nowego na górze. Ale właśnie dlatego wybieram ten wariant wtedy, gdy chcę żółty, ale nie mam ochoty wracać tą samą ścieżką. Pętla robi robotę - czujesz że przeszedłeś coś pełnego, zamkniętego.

Jaworze - Błatnia, alternatywa

Żółty szlak na Błatnią - alternatywna wersja z pętlą.

Szczyrk to oczywisty punkt startowy dla każdego, kto przyjeżdża w Beskid Śląski i chce zobaczyć Klimczok. Miasto leży u stóp, wyciągi śmigają po zboczach, turystów nie brakuje - logiczne, że stąd ruszysz. Ten wariant ma jednak jeden konkretny plus i jedną konkretną różnicę względem podejścia z Bystrej: jest dłużej i bardziej w górę. Więcej kilometrów, więcej przewyższenia, trochę więcej pracy.

Zanim wejdziesz w las na dobre, trasa prowadzi cię przez Sanktuarium Matki Bożej Królowej Polski w Szczyrku. To nie jest coś, co tylko "mija się z boku" - to wyraźny punkt na drodze. Niezależnie od tego, czy miejsca kultu są dla ciebie ważne, czy nie, trudno przejść obojętnie. Potem las i już zostaje z tobą do samego szczytu.

I tu jest sedno tego wariantu. Podejście ze Szczyrku to nie jest krótka przejażdżka. Nogi to czują, szczególnie na ostatnim odcinku, kiedy las robi się gęstszy, a ścieżka nie odpuszcza. Dzieci da radę zabrać, ale trzeba być szczerym wobec siebie i wobec nich - to nie jest wypad na lody. Dobrze jest mieć zapasową wodę, bo na trasie nie ma żadnego punktu, gdzie coś kupisz przed samym schroniskiem.

Sam szczyt i schronisko opisałem szerzej we wpisie o wariancie z Bystrej - jeśli jeszcze go nie czytałeś, zapraszam tam po szczegóły. Tu powiem tylko tyle: po tym podejściu przekąski i herbata w schronisku smakują wyraźnie lepiej niż po krótszej drodze. Może to kwestia zasłużenia.

Szczyrk - Klimczok

Ten wariant ma jeden konkretny plus i jedną konkretną różnicę względem innych podejść: jest dłużej i bardziej w górę.

Są takie trasy, na które idziesz, żeby się zmęczyć. Żeby poczuć nogi. Żeby wrócić z tym konkretnym, uczciwym zmęczeniem, które daje satysfakcję, a nie frustrację. Wapiennica - Szyndzielnia - Trzy Kopce - Błatnia to dokładnie taka trasa. Dwadzieścia kilometrów przez Beskid Śląski, dwa schroniska, zero nudy i tyle podejść, ile trzeba, żeby wieczorem spać jak dziecko.

Tempo mnie tutaj wciągnęło tak bardzo, że zapomniałem robić zdjęcia. Serio. Szedłem i szedłem, nogi pracowały, głowa się wyciszała i kiedy już wróciłem do domu, to okazało się, że nie zrobiłem ani jednej fotki - to znak, że jeszcze potrzebuję tutaj wrócić dla was :). To też chyba najlepszy dowód na to, że trasa po prostu działa. Po prostu idziesz.

Świadomie odpuściłem Klimczok. Znam go, lubię, ale wiecie jak to jest - popularne miejsca w Beskidzie Śląskim potrafią wyglądać jak deptak w centrum miasta, szczególnie w sezonie. Przed samym podejściem skręciłem na czarny szlak i od razu miałem odcinek tylko dla siebie. Cisza, las, nikt nie depcze po piętach. To jest właśnie ten rodzaj decyzji, który w górach robi różnicę.

Dwa schroniska na trasie w sam raz pozwolą na uzupełnienie energii, gdybyście nie chcieli brać na trasę zbyt wiele ze sobą. Schroniska są klimatyczne, przyjemne, choć nie ukrywam, że tłumne. No tak - to Beskid Śląski. Na upartego, lekko modyfikując trasę, da się tutaj zmieścić nawet trzy schroniska w te dwadzieścia kilometrów. Zależy, czego szukacie. Ja szukałem zmęczenia, więc nie przeciągałem przerw.

Czy można tu pójść z dziećmi? Można, ale uczciwie - trzeba wiedzieć, w co się wchodzi. To nie jest zabójcza trasa, po prostu kondycyjnie wymagająca. Dwadzieścia kilometrów to dwadzieścia kilometrów. Jeśli wasza rodzina chodzi w góry kilka razy do roku i dzieciaki mają już przebiegniętych kilka beskidzkich szlaków - dadzą radę. Jeśli góry to dla was raz na dwa lata wypad na Kasprowy kolejką - zacznijcie od czegoś krótszego.

Wapiennica - Szyndzielnia - Trzy Kopce - Błatnia

Pętla z Wapiennicy przez Szyndzielnię i Błatnią.

Środek tygodnia, zero tłumu, Beskid Śląski i prawie 27 km w nogach. Barania Góra w letnim wydaniu potrafi być czymś, od czego ciężko się oderwać.

Ale zanim do tego dojdziemy - uczciwe ostrzeżenie. Na początku tej trasy nie ma żadnej nagrody widokowej. Jest las, podejście, kolejny las i kolejne podejście. Ktoś, kto liczy na panoramy od startu, będzie rozczarowany. Na szczęście wiedziałem, na co idę i po prostu szedłem. Na ~27 km przypada blisko 1400 m przewyższenia - brzmi groźnie, ale to się ładnie rozkłada wzdłuż całego dystansu, więc mordercze nie jest. Wymagające? Zdecydowanie tak. To trasa dla kogoś, kto ma kilometry w nogach i wie, co robi w górach. Z dziećmi bym tutaj nie szedł w żaden sposób - no chyba że takimi już mocno przyzwyczajonymi do tych warunków.

Za to kiedy szlak w końcu się otwiera - jest warto. Jest miejsce trochę przypominające Malinową Skałę, jest cisza której nie zaburzają tłumy, i jest to specyficzne poczucie że masz góry tylko dla siebie. W środku tygodnia to zupełnie inny świat niż w weekend. Miałem chwilę, kiedy dosłownie czułem, że mógłbym tu po prostu zostać i nie wracać do żadnej pracy.

Jedna rzecz żeby być szczerym - widoki są ładne, pagórki opisują piękną okolicę, ale jeśli masz w głowie Beskid Żywiecki albo coś mocniejszego, to Barania Góra tego nie pobije. To nie jest zarzut, to po prostu inny charakter. Spokojniejszy, bardziej kameralny. Mnie akurat ten szlak bardzo przypadł do gustu i chętnie tu wrócę, ale warto jechać z odpowiednimi oczekiwaniami.

Węgierska Górka - Hala Radziechowska - Barania Góra

Dosyć długa i wymagająca trasa z Węgierskiej Górki na Baranią Górę.

Są dni, kiedy góry po prostu dają ci wszystko. Po prostu serwują to, po co przyjeżdżasz. Ten dzień w Beskidzie Śląskim był właśnie taki.

Start z Wisły Czarne, trasa na Baranią Górę. Zimą ten szlak to zupełnie inny świat niż latem - każdy krok skrzypi, śnieg jest wszędzie, a ślady na podejściu często tylko twoje. Na odcinkach, gdzie latem pewnie mijasz dziesiątki ludzi, teraz masz szlak niemal wyłącznie dla siebie. To taka moja mała nagroda za wczesne wstawanie zimową porą ;)

Beskid Śląski może i jest stosunkowo prosty, ale kilometry, przewyższenie oraz zimowe warunki potrafią wszystko wydłużyć i utrudnić. Podejście przez długi, długi czas jest łagodne. Potem kawałek pod górkę, ale tutaj jest miła niespodzianka - tuż przed ostatnim podejściem na szczyt trafiasz do schroniska i tu już po jakichś kilometrach zaczyna magia w innym wydaniu: żurek. Gorący, gęsty, rozgrzewający. Po takim odcinku taki talerz zaczyna być "doświadczeniem". Warto na chwilkę się zatrzymać, nabrać tchu, bo to już ostatni przystanek przed Baranią.

Szczyt i wieża widokowa wieńczą całość jak należy. Z góry widać panoramę Beskidu Śląskiego, a przy takiej zimowej widoczności - bezchmurne niebo, czyste powietrze - widoki sięgają dalej niż się spodziewasz. Taka panorama zostaje w głowie na długo.

Wisła, Czarne - Barania Góra

Bielsko-Biała to miasto, które ma góry dosłownie za progiem. I Dębowiec jest najlepszym dowodem na to, że nie trzeba pakować plecaka na dwa dni, brać dni wolnych ani mieć żelaznych nóg. Ta trasa jest dla każdego - naprawdę dla każdego.

Startujemy z parkingu pod Dębowcem i dreptamy sobie spokojnie do Schroniska. Dzieci dają radę, ludzie w trampkach dają radę. To jest właśnie ten typ trasy, gdzie możesz gadać przez cały czas i nie stracić tchu.

A na końcu - schronisko i panorama Bielska-Białej rozłożona jak na dłoni. To jeden z tych widoków, który może i jest prosty, ale też zachwyca.

To miejsce, do którego się wraca, albo przechodzi obok w trakcie dłuższej trasy. Na kawę w schronisku, na niedzielny spacer z rodziną, albo po prostu kiedy miasto zaczyna uwierać i potrzeba trochę drzew nad głową i nieba przed oczami. Czasem takie trasy są najważniejsze.

Bielsko-Biała - Dębowiec

Krótki i łatwy spacer w okolicach Bielsko-Białej na schronisko Dębowiec.

Jeśli kiedykolwiek chciałeś wejść na Klimczok, ale samo słowo "podejście" wywoływało w tobie lekki niepokój - ten wariant jest właśnie dla ciebie. Wjeżdżasz gondolą z Bielska-Białej i najtrudniejszy fragment masz już z głowy jeszcze zanim postawisz pierwszy krok na szlaku. To chyba najbardziej demokratyczna droga na ten szczyt.

Kolej linowa wynosi cię ze stacji w okolicach Bielska-Białej na Szyndzielnię - do schroniska PTTK to jakieś 10-15 minut z tego miejsca. Serio, spacer. Szlak stamtąd na Klimczok to coś, co bez problemu przejdzie dziecko, osoba starsza, ktoś, kto dawno nie miał butów trekkingowych na nogach. Przewyższenia są symboliczne w porównaniu z tym, co czeka na innych wariantach. Las, leśna droga, widoki otwierające się stopniowo - bez dramatycznych podejść, bez łapania oddechu co sto metrów.

Dystans od Szyndzielni do szczytu to około 2 km w jedną stronę. Na nogach to jakieś 45-60 minut spokojnym tempem. Można się zatrzymywać, można gadać, można nie patrzeć gdzie się stawia nogi bo teren na to pozwala.

Ten wariant polecam szczególnie, gdy masz ze sobą kogoś, kto normalnie nie chodzi w góry. Albo gdy chcesz pokazać dzieciom, jak to w ogóle jest - być wyżej, patrzeć szerzej, czuć górskie powietrze - bez fundowania im czegoś, co zapamiętają jako cierpienie, a nie przygodę. Gondola robi swoje magiczne sztuczki i nagle wszyscy są gotowi.

Bielsko-Biała - Klimczok, kolejką linową

Klimczok kolejką linową przez Dębowiec i Szyndzielnię - wersja dla tych co nie lubią się męczyć.

Szyndzielnia ma w sobie pewien paradoks. Większość ludzi zna ją z kolejki gondolowej, leżaka przed schroniskiem i widoku na Bielsko rozciągającego się gdzieś w dole. I tak, to jest opcja. Ale jeśli nie wjedziesz kolejką, a wejdziesz na własnych nogach z miasta, to nagle ta "spacerowa" góra pokazuje zupełnie inną twarz.

Beskid Śląski rządzi się swoimi prawami. Lasy gęste, widoków mniej niż w Tatrach czy nawet w Beskidzie Żywieckim, ale latem w upał to akurat atut, nie wada. Idąc przez te bukowe i świerkowe odcinki, miałem cień przez większość drogi, co przy trzydziestce w słońcu jest po prostu bezcenne. Grunt pod nogami dobrze utrzymany, szlaki znakowane porządnie, bez niespodzianek nawigacyjnych. Podejście z Bielska daje jednak w kość bardziej, niż ktokolwiek kto wjeżdżał kolejką by przypuszczał.

Trasa prowadzi przez schronisko Dębowiec - więc to naturalny pierwszy przystanek na chwilę oddechu przed kolejnym etapem.

Szczyt i schronisko to nagroda, którą czujesz po całej drodze. Szyndzielnia nie jest szczytem, który "wow, nareszcie, nie wierzę". To góra bardziej rodzinna, dostępna.. Ale panorama jest konkretna i kiedy wchodzisz tam własnymi nogami, zamiast wjechać gondolą, to jednak ten widok smakuje inaczej. Wiesz, co mam na myśli - nagroda za wysiłek.

Jeśli jesteście w Beskidzie Śląskim z rodziną i szukacie czegoś, co nie będzie zabójcze, ale nie będzie też zupełnie płaskim deptakiem, to ta trasa jest dla was. Wchodziłem latem i od czasu do czasu bym wrócił.

Bielsko-Biała - Szyndzielnia

Szyndzielnia z Bielsko-Białej przez Dębowiec.

Żółty szlak na Błatnią z Jaworza to mój osobisty plan B. Kiedy wszystkie inne opcje mi się już opatrzą, kiedy zamiast pętli mam ochotę na wersję tam i z powrotem, albo po prostu chcę czegoś znajomego, ale jednak trochę inaczej - wyciągam żółty.

Trasa jest krótka, szeroka i wygodna. Ścieżka jest na tyle komfortowa, że prowadzi się po niej swobodnie, nie ma żadnych odcinków gdzie trzeba się skupiać na stawianiu nóg.

Start z Jaworza, ale uwaga - to nie ten sam punkt co w wariancie przy kościółku. Ten parking jest oddalony o jakieś 10 minut autem, więc jak ktoś jedzie pierwszy raz i nastawia nawigację, warto to sprawdzić wcześniej, żeby nie krążyć.

Sam szlak jest uczęszczany, tak jak zresztą wszystkie dojścia na Błatnią, więc w weekend możesz kogoś spotkać. Ale jakoś ta trasa nie wydaje się nigdy przytłaczająco zatłoczona.

Szczyt i to co na nim czeka opisuję dokładnie w głównym wpisie o Błatniej, więc tu tylko powiem tyle: warto. Ta trasa to dobry wybór zwłaszcza wtedy, gdy chcesz wyjść na znane miejsce, ale czymś nowym. Żółty daje ci dokładnie to.

Jaworze - Błatnia, żółty

Szlak żółty na Błatnią - jeden z najkrótszych

Skrzyczne to szczyt, który jakoś nigdy do mnie specjalnie nie przemawiał. Byłem tam kilka razy i za każdym razem wychodziłem bez tego uczucia, wiesz, że cię to miejsce zachwyciło. Ale ten konkretny szlak z Lipowej najbardziej przypadł mi do gustu - to pewnie dlatego, że wędrując od Malinowskiej Skały wędrujesz już z zachwytami.

Zaczynacie od łagodnego odcinka żółtego szlaku - asfalt, spokojne tempo, rozgrzewka, zanim zacznie się na poważnie. Nie dajcie się jednak uśpić tym komfortowym początkiem. Jak tylko zejdziecie w teren bardziej lesisty, trasa zmienia charakter kompletnie. Podejście robi się coraz bardziej wymagające, kondycja zaczyna grać pierwsze skrzypce. Tutaj jest po prostu solidne, jednolite wchodzenie, które dla niedzielnego wędrowicza może dać w kość.

Pierwsza nagroda to Malinowska Skała. Las odpuszcza, teren otwiera się i dostajecie widoki, które robią robotę. Warto wiedzieć, że to miejsce potrafi być naprawdę wietrzne - jakaś kurtka przeciwwiatrowa w plecaku może się przydać. Stąd już prowadzi szlak przez Małe Skrzyczne aż do celu, do samego Skrzycznego.

I tu ciekawostka, która mnie rozbawiła. Nawet ruszając z Lipowej o czwartej, piątej rano - bo tak, ten szlak zachęca do wczesnego startu - pod schroniskiem na Skrzycznem zastawaliśmy już grupkę ludzi czekających na otwarcie. Szczyt należy do Korony Gór Polskich, więc zbieracze zaliczeń przyjeżdżają tu o każdej porze doby i z każdego możliwego kierunku.

To nie jest trasa dla kogoś, kto szuka spokojnego, rodzinnego spaceru, ale to też nie są Tatry. Po prostu będziecie robić więcej przystanków na odpoczynek. Tu można się zmęczyć, ale jak weźmiecie to na spokojnie i rozłożycie w czasie, to jestem przekonany, że nawet bez kondycji dacie radę. A jak lubisz, kiedy góry dają ci w kość, a potem wynagradzają to widokiem - ta trasa ma dla ciebie wszystko.

Lipowa - Skrzyczne

Trasa z Lipowej przez Malinowską Skałę na Skrzyczne.

Są miejsca, do których wracasz nie dlatego, że musisz zdobyć kolejny szczyt, ale dlatego, że po prostu jest tam dobrze. Malinowska Skała w Beskidzie Śląskim to właśnie takie miejsce. Start z Przełęczy Salmopolskiej i już po chwili jesteś tam, gdzie chciałeś być.

Trasa jest krótka, niewymagająca, idealna, kiedy nie masz ochoty na epicką wyprawę. Za to masz ochotę na widok, który naprawdę nie wstydzi się swojej reputacji. Malinowska Skała oraz jej wschody i zachody słońca to coś, na co warto wcześnie wstać lub zostać do końca. Jest po prostu pięknie.

Przełęcz Salmopolska - Malinowska Skała

Trasa na Malinowską Skałę - ikonę Beskidu Śląskiego

Jeśli szukasz drogi na Skrzyczne, która nie rzuci cię na kolana już po pierwszych kilometrach, to właśnie ją znalazłeś. Ale żeby nie było nieporozumień - "najłagodniejszy wariant" w Beskidach Śląskich to dalej 16 km górskiego terenu z 660 metrami przewyższenia. To nie jest spacerek.

Co tu jednak działa na twoją korzyść, to sposób w jaki te kilometry są rozłożone. Nie ma tu jednego okrutnego podejścia, które obrywa wszystko naraz. Przewyższenie rozpływa się po całej trasie równomiernie, przez co nogi mają czas się zregenerować, a głowa nie musi walczyć ze sobą co chwilę. Startując z Przełęczy Salmopolskiej masz już za sobą sporą część wysokości - i to czuć.

Prawdziwy atut tej trasy to widoki. Odcinek przez Malinowską Skałę to jeden z tych momentów, kiedy zatrzymujesz się nie dlatego że nie masz już sił, ale dlatego że naprawdę warto. Malinowska Skała to doskonały punkt widokowy, z którego przy dobrej pogodzie widać szmat Beskidów, a cały ten odcinek prowadzący dalej aż na Skrzyczne trzyma tę widokową formę. Nie idziesz w tunelu z drzew przez cały czas - jest gdzie oddychać oczami.

To nie jest trasa dla kogoś kto dopiero zaczyna, no chyba, że jednak niejako nawet lekki sport nie jest ci obcy. 16 km po górach to jednak konkretna robota i trzeba to szanować. Ale jeśli zależy ci na tym, żeby do szczytu dotrzeć bez poczucia, że ktoś cię pobił, to ten wariant jest po prostu przyjemniejszym wyborem niż inne podejścia na Skrzyczne.

Przełęcz Salmopolska - Skrzyczne

Trasa na Skrzyczne z Przełęczy Salmopolskiej przez Malinowską Skałę

Szczyrk jest jak ta dobra rozgrzewka przed egzaminem. Wychodzisz z centrum, mijasz wyciągi, hotele, cały ten narciarsko-turystyczny cyrk, i w pewnym momencie ulica kończy się szlakiem. I wtedy zaczyna się prawdziwa robota.

To podejście idzie prawie wzdłuż kolejki krzesłkowej, co z jednej strony jest trochę zabawne - możesz obserwować ludzi jadących w górę bez wysiłku, podczas gdy ty masz płuca przy gardle - a z drugiej strony to nie jest punkt odniesienia. Wiesz ile masz jeszcze do szczytu. Widać cel, widać, że stromo, wiadomo, co cię czeka. Na tym odcinku nogi dostają swoje i nie ma co się okłamywać — to podejście kondycyjnie daje w kość. Przewyższenie robi swoje.

Wchodziłem w poniedziałek, ciepły, majowy. Na szlaku spokojnie, tłumów nie było, czasem jakaś rodzinka się przewinęła, czasem jakiś inny tuptacz jak ja. Szczyt natomiast okazał się dosyć zatłoczony jak na poniedziałek. Kolejka krzesełkowa robi swoje - wjeżdża nią dużo osób. Po prostu kontrast nieco pustego szlaku oraz pełnego schroniska mnie zaskoczył.

Ten wariant ze Szczyrku nie ma Malinowskiej Skały, która jest jednym z lepszych momentów trasy od strony Lipowej. Opis z Lipowej znajdziecie w osobnym wpisie. Natomiast tutaj po prostu idziesz do góry, prosto, bez tego bonusu widokowego po drodze. Mnie to podejście służyło jako trasa na zmęczenie, na przewyższenie, na to, żeby nogi dostały mocno. I dostaly. Cel osiągnięty.

Szczyrk - Skrzyczne

Pętla ze Szczyrku w Beskidzie Śląskim.

Szczyrk, Biła. Ten wariant oferuje krótszą drogę bez poczucia, że czegoś ci brakuje. Mniej kilometrów, mniej przewyższenia, a szczyt ten sam.

Trasa zaczyna się spokojnie i taką spokojną nutą właściwie zostaje przez większość drogi. Las otacza cię dość szybko i już w nim jesteś, w tym beskidzkim tunelu z gałęzi i igliwia, który jedni kochają, a inni przeklinają za brak widoków. Podejście jest wyraźne, czujesz że idziesz do góry, ale nie ma tu momentów gdzie nogi zaczynają protestować i pytasz sam siebie co ty tutaj właściwie robisz. To ważna różnica, jeśli idziesz z dziećmi albo po prostu chcesz wejść bez dramatu.

I właśnie dlatego ten wariant ma sens dla kogoś, kto zaczyna przygodę z górami albo ma przy sobie młodszą ekipę. Nie trzeba skracać kroków co chwilę, nie trzeba zarządzać kryzysem na siódmym roku siódmej klasy zmęczonego dziecka. Idzie się, rozmawia, las robi swoje i jakoś niepostrzeżenie jest się wyżej.

Na szczycie wszystko, co opisuje główny wpis. Ale droga tam to spokojny, uczciwy spacer z górskim charakterem i bez zbędnych fajerwerków. Czasem właśnie tego potrzebujesz.

Szczyrk, Biła - Klimczok

Ten wariant oferuje krótszą drogę. Mniej kilometrów, mniej przewyższenia, a szczyt ten sam.

Bielsko-Biała - Szyndzielnia

Opis trasy

Zdjęcia

Najciekawsze punkty

Parking

Przeglądaj szlaki w regionie