Alpy Julijskie to zachodnia Słowenia - i w zależności od tego, gdzie trafisz, dostajesz zupełnie różne góry. Rejon Bledu i Bohinja to pocztówkowa Słowenia, tłoczna i fotografowana z każdego kąta. Rejon Bovca, Kobaridu i Tolminu to coś innego - Dolina Soczy, turkusowa rzeka, wodospady opadające ze skalnych półek i granie, na których można spędzić cały dzień nie spotykając nikogo. To ten drugi rejon, który zostawia więcej.

Całość leży w granicach Triglavskiego Parku Narodowego - jedynego parku narodowego w Słowenii, obejmującego większość wschodnich Alp Julijskich. Najwyższy szczyt to Triglav (2864 m), symbol narodowy Słowenii - jego wizerunek jest w godle i na fladze. Ale Triglav to temat na osobną wyprawę z noclegiem w schronisku i doświadczeniem wysokogórskim. Poniżej skupiam się na rejonie, który jest sercem szlaków tej strony serwisu.

Rzeka Socza (słoweń. Soča) wypływa ze źródła w Trenta i płynie na południe przez około 140 km, wpadając ostatecznie do Zatoki Weneckiej po włoskiej stronie granicy. Kolor wody jest intensywnie turkusowy przez cały rok - zimna, czysta, z białymi wapiennymi skałami na brzegach. Wygląda nierealnie i przy każdym spotkaniu z nią wygląda tak samo.

Górna część doliny między Bovcem a Tolminem to główna oś całego rejonu. Wzdłuż niej jest wszystko - wodospady, wąwozy, miejscowości, punkty startowe szlaków.

Główna baza w górnej części Doliny Soczy. Małe miasteczko otoczone górami, z którego wychodzą szlaki piesze, rowerowe i drogi wspinaczkowe. To też centrum sportów aktywnych w tej części Słowenii - rafting na Soczy, kajakarstwo, kanyoning na dopływach Fratarica i Sušec, paralotnie nad doliną. Jeśli szukasz bazy na kilka dni z różnymi opcjami na każdy dzień - Bovec to dobry wybór.

Największy wodospad w Słowenii, 144 metry wysokości. Spada ze skalnej półki ponad doliną, widoczny już z drogi. Dojście szlakiem z okolic Bovca zajmuje około godziny i pozwala podejść pod samą podstawę. Jeden z tych widoków, których nie trzeba długo szukać.

Mniejsze i spokojniejsze niż Bovec, z dwoma rzeczami wartymi uwagi. Pierwsze to Muzeum I Wojny Światowej - jeden z najlepszych takich obiektów w Europie, dokumentujący walki na froncie soczańskim, opisanym przez Hemingwaya w "Pożegnaniu z bronią". Drugie to Wodospad Kozjak - kilkanaście minut spaceru z centrum, wodospad wpada do małego kanionu w formie misy skalnej. Jedno z tych miejsc, gdzie efekt jest nieproporcjonalnie duży do wysiłku dojścia.

Na południu doliny, gdzie rzeki Tolminka i Zadlaščica spotykają się z Soczą. Wąwóz Tolminska Korita to kładki nad potokami między skalnymi ścianami, przejście przez tak zwany Diabelski Most i miejsca gdzie woda wyrzeźbiła skałę przez miliony lat. Krótka trasa, dobra na pół dnia.

Najwyżej położona przełęcz w Słowenii na 1611 m, 50 zakrętów łączących Kranjską Gorę z Trentą i Doliną Soczy. Droga jest atrakcją sama w sobie - widoki na Alpy Julijskie z każdego zakrętu. Punkt startowy szlaków w wyższe partie gór.

To rejony z artykułów na tej stronie - szlaki bez tłumów, dzikie, wymagające kondycji. Pełny opis w artykułach poniżej.

Alpy Julijskie w tym rejonie sprawdzają się dla każdego, kto chce coś więcej niż pocztówkowe zdjęcie. Wodospad Kozjak czy Tolminska Korita to wyjścia na kilka godzin dostępne praktycznie dla każdego. Granie powyżej Bovca wymagają kondycji i doświadczenia górskiego. Triglav to projekt na osobny wyjazd z planowaniem noclegów w schroniskach i doświadczeniem alpejskim - nie jest to szczyt do wejścia z marszu.

Burze w Alpach Julijskich pojawiają się często po południu w sezonie letnim i mogą być gwałtowne. Warto sprawdzać prognozę przed wyjściem i nie przeciągać wyjść wysokogórskich do popołudnia.

Z południa Polski około 7-8 godzin jazdy, w zależności od wybranej trasy przez Austrię. Waluta: euro. Wjazd i wejście na szlaki w Triglavskim Parku Narodowym są bezpłatne, niektóre parkingi płatne.

Triglav

Alpy Julijskie

Beskid Śląski to pasmo, które większość ludzi z południa Śląska zna od dziecka. Blisko, dobrze skomunikowane, z infrastrukturą która działa - wyciągi, gondole, schroniska w rozsądnych odstępach. To nie jest miejsce dla tych, którzy szukają dzikości i samotności na szlaku. Jest tu po prostu ruch, szczególnie w weekendy i sezony. Ale to nie przekreśla tych gór - bo przy odpowiednim doborze trasy i pory dnia można tu nadal znaleźć moment dla siebie, a szczyty mają charakter, który zostaje w pamięci.

Pasmo podzielone jest na dwie części: Pasmo Baraniej Góry na wschodzie i Pasmo Czantorii na zachodzie. Główne bazy to Szczyrk, Wisła, Ustroń, Brenna i Bielsko-Biała.

 to najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego. Można wjechać kolejką linową z centrum Szczyrku w dwóch etapach - do Hali Jaworzyna, a stamtąd dalej na szczyt. Kto woli pieszo, ma do wyboru kilka szlaków, z których najbardziej stromy jest niebieski z centrum Szczyrku. Wariant przez Malinowską Skałę zielonym szlakiem jest widokowy i warto go wziąć pod uwagę przynajmniej w jedną stronę.

 to inne doświadczenie niż Skrzyczne. Przy dobrej pogodzie z grani widać Tatry, a wschód słońca stąd należy do tych, które trudno zapomnieć. Schronisko jest oddalone od szczytu o około 10 minut czarnym szlakiem do Siodła pod Klimczokiem - warto wiedzieć, żeby się nie zdziwić na miejscu.

 to drugi co do wysokości szczyt pasma i miejsce, gdzie zaczyna się Wisła - dosłownie, u jej podnóża bierze początek rzeka. Na szczyt prowadzi kilka szlaków z Wisły Czarne i Kamesznicy. Po drodze w dół warto zejść przez Dolinę Białej Wisełki - Kaskady Rodła są tam, gdzie szlak skręca.

 jest wygodna - gondola z bielskiej dzielnicy Olszówka Górna dowozi niemal pod samo schronisko. To czyni ją jednym z najbardziej dostępnych punktów widokowych w całych Beskidach, co przekłada się na ruch. Ale jako etap dłuższej pętli - na przykład przez Klimczok i Błatnią - ma sens.

 to spokojniejsza alternatywa. Rozległa polana, schronisko z historią sięgającą lat 20. ubiegłego wieku, szlaki z Jaworza i Brennej. Mniej oblegana niż szczyty w okolicach Szczyrku, co w tym paśmie jest już wartością samą w sobie.

 na granicy polsko-czeskiej, z najstarszym schroniskiem w polskiej części Beskidu Śląskiego - obiekt otwarty w 1922 roku. Dojście z Wisły Głębce lub z Przełęczy Kubalonka.

 to wychodnia skalna na trasie między Przełęczą Salmopolską a Skrzycznem. Krótki szlak, a widok na dolinę potrafi zaskoczyć nawet kogoś kto zna te góry od lat. Dobry cel sam w sobie jeśli nie masz siły na pełne wejście na Skrzyczne.

 w Dolinie Białej Wisełki - naturalny punkt na trasie z Baraniej Góry. Nie trzeba robić osobnej wycieczki, żeby je zobaczyć.

 z wieżą widokową i kolejką linową nad Ustroniem. Bardziej narciarska niż piesza w swojej tożsamości, ale widoki na Beskid Śląski i Tatry przy dobrej pogodzie są konkretne.

Beskid Śląski sprawdza się najlepiej dla osób, które dopiero zaczynają chodzić po górach, przychodzą z dziećmi albo mają po prostu ochotę na krótki wypad bez kombinowania z dojazdem. Infrastruktura jest tu lepsza niż w większości polskich pasm - kolejki linowe, schroniska w rozsądnych odstępach, miejsca parkingowe przy większości punktów startowych. Zimą to jeden z lepiej przygotowanych rejonów narciarskich w Polsce, szczególnie okolice Szczyrku i Wisły.

Jeśli szukasz ciszy i pustych szlaków - przyjdź tu w tygodniu, wczesnym rankiem, albo wybierz Błatnią i okolice Brennej zamiast okolic Szczyrku.

Z Katowic do Szczyrku niecała godzina drogi. Wisła i Ustroń podobnie. Busy kursują regularnie z Bielska-Białej do większości miejscowości w paśmie. Bielsko-Biała ma też bezpośrednie połączenia kolejowe z Katowicami i Krakowem.

Skrzyczne

Beskid Śląski

Beskid Żywiecki to najwyższa część polskich Beskidów i drugie pod względem wysokości pasmo w całym kraju - zaraz po Tatrach. Rozciąga się na około 70 km od Przełęczy Zwardońskiej na zachodzie po dolinę Skawy na wschodzie. Babia Góra nadaje temu miejscu charakter - to nie jest już typowy, łagodny beskidzki teren. Powyżej granicy lasu robi się tu alpejsko, z kosodrzewiną, skałami i pogodą, która potrafi zaskoczyć w każdej chwili.

Pasmo jest na tyle rozległe, że jedna wizyta go nie wyczerpuje. Zachód z Wielką Raczą i Rycerzową ma zupełnie inny klimat niż okolice Babiej Góry czy Pilska - cichszy, bardziej pasterski, z bacówkami i mniejszym ruchem.

 to najwyższy szczyt Beskidów i poza Tatrami nie ma w Polsce wyższej góry. Szczyt właściwy nazywa się Diablak. Na górze jest kamienny murek usypany jako osłona przed wiatrem - i to mówi sporo o tym miejscu. Pogoda zmienia się tu szybko, burze latem potrafią nadejść w kilkanaście minut, a północne żleby mają nawet 70 stopni nachylenia. Nie warto lekceważyć tej góry nawet przy dobrej aurze.

Najszybsze wejście to szlak z Przełęczy Krowiarki - około 2,5 godziny. Wariant z Zawoi przez Schronisko Markowe Szczawiny jest dłuższy, ale bardziej rozbudowany. Perć Akademików to najtrudniejsza trasa w tych górach - z łańcuchami i klamrami, dostępna tylko latem, zimą zamknięta.

Jedna uwaga praktyczna: z psem na polskich szlakach Babiej Góry wejść nie można - to teren Babiogórskiego Parku Narodowego. Można to obejść wchodząc od strony słowackiej, gdzie zakazu nie ma - szczyt jest graniczny.

 - tu jest podobna sytuacja jak z Sasanką w Górach Bystrzyckich: właściwy wierzchołek Pilska leży po stronie słowackiej. Polski wierzchołek to Góra Pięciu Kopców (1534 m), z tablicą, słupkami granicznymi i panoramą na Babią Górę, Tatry i Beskid Śląski. Schronisko na Hali Miziowej jest poniżej, około godziny marszu w dół. Najpopularniejsze wejście z Korbielowa żółtym lub zielonym szlakiem - około 3,5 godziny.

 w zachodniej części pasma to spokojniejszy rejon niż okolice Babiej Góry. Schronisko PTTK przy szczycie, dojście z Rycerki Górnej lub Zwardonia. Zimą narciarze, latem znacznie mniej ludzi.

 to jeden z tych celów, które cieszą bez względu na długość trasy. Hala z widokiem na Pilsko, Babią Górę i przy dobrej pogodzie Tatry - a do tego schronisko z jagodziankami, które mają w okolicy konkretną reputację. Zimą popularne wyjście na skiturach.

 - często łączona z Rysianką w jeden dzień, co jest sensowne. Podejście z Żabnicy leśną ścieżką, szczyt z widokiem na grzbiety Beskidu Żywieckiego.

Babia Góra jest najpopularniejszym szczytem w Polsce do oglądania wschodów i zachodów słońca - o świcie można tu spotkać zaskakująco dużo ludzi. Dobrą bazą na taki wypad jest Schronisko Markowe Szczawiny na 1180 m, z noclegiem i możliwością wyjścia o świcie.

Jezioro Żywieckie to dobry punkt na dzień bez szlaków - spacer wzdłuż brzegu, widok na Skrzyczne przy dobrej pogodzie. Żywiec sam w sobie ma browar z możliwością zwiedzania i stare miasto warte godziny spaceru.

Beskid Żywiecki jest pasmem dla każdego, ale z zastrzeżeniami. Babia Góra wymaga szacunku i przygotowania - nie jest to szczyt do wejścia w klapkach z dzieckiem bez doświadczenia, szczególnie nie w niepewnej pogodzie. Pilsko i Rysianka są łagodniejsze i spokojnie nadają się na rodzinny wypad. Wielka Racza i zachodnia część pasma to kierunek dla tych, którzy wolą spokój.

Zimą to jeden z lepszych rejonów narciarskich w Polsce - Korbielów pod Pilskiem i okolice Zwardonia. Pokrywa śnieżna utrzymuje się tu długo, niekiedy do maja.

Główne bazy to Zawoja i Przełęcz Krowiarki pod Babią Górę, Korbielów pod Pilsko, Rycerka Górna i Zwardoń w zachodniej części. Z Żywca do Korbielowa niecałe 40 minut drogi. Z Katowic do Żywca około godziny.

Babia Góra (Diablak)

Beskid Żywiecki

Góry Bystrzyckie to pasmo w Sudetach Środkowych, które wyróżnia się przede wszystkim ciszą. Nie ma tu panoram co pięćset metrów ani tłumu na każdej ławce. Zamiast tego są długie, spokojne grzbiety porośnięte lasem, torfowiska jak to pod Zieleńcem i trasy, gdzie przez kilka godzin można nie spotkać żywej duszy.

Pasmo rozciąga się na długości około 40 km, od Obniżenia Dusznickiego po Przełęcz Międzyleską, a Przełęcz Spalona (812 m) dzieli je umownie na część północną i południową. To nie są góry do bicia rekordów - to góry do chodzenia.

 to najwyższy szczyt dostępny szlakiem, ze stalowo-drewnianą wieżą widokową o wysokości 23 metrów. Z górnej platformy widać Masyw Śnieżnika, Góry Orlickie, Góry Bardzkie i przy dobrej widoczności Karkonosze. Najwygodniejszy dojazd - z parkingu przy Schronisku Jagodna na Przełęczy Spalonej lub z Przełęczy nad Porębą, niebieski szlak, około 1 h 20 min.

Warto wiedzieć: technicznie najwyższym punktem masywu jest Sasanka (985 m), ale nie prowadzi na nią żaden znakowany szlak.

 to trzeci co do wysokości szczyt pasma, z drewnianą wieżą widokową z 2021 roku. Widok na Góry Bystrzyckie i Masyw Śnieżnika. Dojście z Gniewoszowa zajmuje około godziny, z Niemojowa dwie godziny.

 to jeden z bardziej niezwykłych zakątków Sudetów - rezerwat przyrody z charakterystycznymi kładkami i własną wieżą widokową. Zielony szlak prowadzi przez torfowisko trasą, która wygląda inaczej niż cokolwiek w okolicy. Warto wejść tu nawet jeśli plan dnia zakłada coś innego.

 oddziela Góry Bystrzyckie od czeskich Gór Orlickich na odcinku 25 km. Najpiękniejszy fragment zaczyna się po czeskiej stronie, spod schroniska Orlická chata. To dobry powód, żeby jeden dzień poświęcić na wyjście za granicę.

 to odcinek drogi krajowej nr 389 o długości 42 km, jedna z najwyżej położonych szos asfaltowych w Polsce. Można ją przemierzać samochodem, rowerem albo pieszo - widoki na Kotlinę Kłodzką i Masyw Śnieżnika robią wrażenie.

 na Przełęczy Spalonej - naturalna baza wypadowa dla większości szlaków w części południowej. Obiekt z historią sięgającą 1895 roku, 80 miejsc noclegowych. Jedzenie ma tu dobrą reputację, co w schroniskach nie jest oczywiste.

 blisko Dusznik-Zdroju - starszy obiekt z połowy XIX wieku, wcześniej znany jako Liebe Stille (Cicha Miłość). Dobra panorama na Góry Stołowe i Wzgórza Lewińskie. Klimat trudno opisać - trzeba po prostu wejść.

Góry Bystrzyckie sprawdzają się dobrze jeśli nie potrzebujesz ciągłych atrakcji i widoków. Różnice wysokości są tu niewielkie, szlaki dobrze oznakowane, większość tras jest do przejścia z dziećmi bez stresu. Rowerzyści znajdą sporo do eksplorowania - gęsta sieć duktów leśnych i dróg szutrowych, a część z nich ma nazwy w stylu Ścieżka Wielkiego Strachu albo Droga Zbłąkanych Wędrowców.

Na biegówki to jeden z lepszych rejonów w Sudetach, szczególnie okolice Zieleńca.

Główne bazy to Duszniki-Zdrój i Polanica-Zdrój - oba mają połączenia autobusowe i wybór noclegów. Z Wrocławia niecałe dwie i pół godziny drogi.

Jagodna

Góry Bystrzyckie

Góry Orlickie to pasmo na pograniczu polsko-czeskim, z czego zdecydowana większość leży po stronie czeskiej. Polski fragment jest stosunkowo niewielki - kilka kilometrów głównego grzbietu - ale to właśnie tutaj wyrasta Orlica (1084 m), najwyższy szczyt polskiej części pasma, z wieżą widokową i widokami na Kotlinę Kłodzką i Masyw Śnieżnika. Jeśli chcesz poczuć te góry naprawdę, jeden dzień po polskiej stronie to za mało. Czeska część jest szersza, ma więcej szlaków i klimatyczne schroniska, do których warto się wybrać.

Pasmo rozciąga się na około 50 km i graniczy bezpośrednio z Górami Bystrzyckimi - te dwa pasma często łączy się w jedną wycieczkę i ma to sens, bo baza noclegowa jest wspólna.

 to najwyższy szczyt polskiej części i jeden z punktów Korony Sudetów Polskich. Na szczycie stoi wieża widokowa otwarta pod koniec 2020 roku, o wysokości 25 metrów - zbudowana w ramach transgranicznego projektu Czesko-Polski Szlak Grzbietowy. Stoi tu też obelisk upamiętniający trzy historyczne wizyty: cesarza Józefa II, Fryderyka Chopina w 1826 roku i prezydenta USA Johna Quincy Adamsa. Podejście nie jest trudne i spokojnie daje radę z dzieckiem.

 to już strona czeska - najwyższy szczyt całego pasma i najwyższy punkt Sudetów Środkowych. Własna wieża widokowa, dojście z Zieleńca lub od strony czeskiej przez Mostowice. Jeśli masz jeden dodatkowy dzień i chcesz zaliczyć oba szczyty, to jest możliwe z jednej bazy.

 oddziela Góry Bystrzyckie od czeskich Gór Orlickich na 25 km. Najpiękniejszy fragment jest po czeskiej stronie, przy schronisku Orlická chata U Rampušáka. Dojazd samochodem przez Lesice i Mostowice, parking przy schronisku. Knedliki w środku podobno robią swoje.

 po czeskiej stronie, jeden z bardziej znanych obiektów w całym paśmie. Duże, z panoramą na Góry Bystrzyckie i Masyw Śnieżnika przy dobrej pogodzie. Warto zaplanować tu postój przy przejściu przez grzbiet.

Fortyfikacje z okresu II wojny światowej

 - rozsiane po szlakach po obu stronach granicy. Nie ma tu jednego konkretnego miejsca, bo to sieć bunkrów i umocnień wzdłuż grzbietu. Warto mieć z tyłu głowy, że w pewnym momencie na szlaku po prostu na nie natrafisz.

 to dzielnica Dusznik-Zdroju, której nie da się pominąć, jeśli planujesz ten rejon zimą. Jeden z lepszych ośrodków narciarskich w Sudetach, z wyciągiem krzesełkowym, sztucznie ośnieżanymi trasami i 60 km przygotowanych tras biegowych. Latem spokojniejszy, ale nadal dobry punkt startowy na Wielką Desztnę.

Góry Orlickie to szlaki bez dramatycznych podejść, gęste lasy i spokój. Sprawdzają się dla osób, które nie muszą mieć widoku co pół godziny i cenią sobie to, że na szlaku można przez kilka godzin nie spotkać nikogo. Różnice wysokości są tu niewielkie, trasy są dobrze oznakowane, a teren po polskiej stronie jest przyjazny dla rodzin z dziećmi. Zimą to jeden z lepszych rejonów w Sudetach na biegówki.

Jedna uwaga praktyczna: jeśli planujesz przejście na czeską stronę, weź ze sobą dowód osobisty. Granica jest otwarta, ale warto mieć przy sobie dokument.

Główna baza to Duszniki-Zdrój - stąd zaczynają się szlaki na Orlicę i Wielką Desztnę, jest tu wybór noclegów i połączenia autobusowe. Z Wrocławia niecałe dwie i pół godziny. Polanica-Zdrój jako alternatywa jeśli planujesz łączyć z Górami Bystrzyckimi.

Orlica

Góry Orlickie

Mała Fatra to słowacki park narodowy, niecałe dwie godziny jazdy od granicy w Zwardoniu. Dla Polaka z południa kraju to jeden z łatwiej dostępnych kierunków za granicą, a w zamian dostaje się góry, które wyglądają inaczej niż cokolwiek po polskiej stronie. Główna baza to Terchová i przysiółek Biely Potok - stąd wychodzą najważniejsze szlaki.

Pasmo ma dwie bardzo różne twarze. Janosikowe Diery to wąwozy, drabinki i wodospady - szlak w cieniu skalnych ścian, gdzie widoki na góry pojawiają się dopiero po wyjściu. Grań z Rozsutcami, Stohiem i Chlebem to zupełnie inne doświadczenie - otwarta, widokowa, z panoramami na Tatry i Wielki Krywań. Jedno z drugim można połączyć w jeden długi dzień, co większość turystów robi.

 to symbol Małej Fatry - rozpoznawalny strzelistą sylwetką nawet z daleka - z Beskidu Żywieckiego widać go przy dobrej pogodzie. Na szczyt prowadzi czerwony szlak z Przełęczy Medzirozsutce, z łańcuchami i drabinkami, około godziny podejścia. Ze szczytu widać Wielki Krywań, Tatry, Niżne Tatry i siostrzaną Wielką Fatrę.

 jest niższy, ale wielu uważa go za trudniejszy do zdobycia niż Wielki. Podejście krótkie, ale strome, z eksponowaną sekwencją łańcuchów. Z góry widok przede wszystkim na Wielki Rozsutec i Dierovą Dolinę. Zejście zielonym szlakiem w kierunku Bieleho Potoku.

 to najwyższy szczyt całego pasma. Wejście z Chaty pod Chlebom przez Chleb i grań - trasa długa, ale bez trudności technicznych. Panorama z wierzchołka obejmuje praktycznie całą Słowację przy dobrej pogodzie.

 to szczyty na głównej grani, dostępne z Chaty pod Chlebom lub od strony Terchovej. Mniej oblegane niż Rozsutce, z widokami porównywalnymi lub lepszymi. Dobry kierunek jeśli chcesz mieć grań bez kolejek na łańcuchach.

Trzy wąwozy - Dolné, Nové i Horné Diery - wyżłobione przez Dierový Potok w wapiennych skałach. Dolné są najłatwiejsze i dwukierunkowe. Nové są jednokierunkowe - warto zaczynać od nich żółtym szlakiem. Horné to najbardziej spektakularny fragment: drabinki, mokre skały, wodospady jedna za drugą. Sama pętla przez Diery zajmuje 3 do 4 godzin. Z wejściem na Mały Rozsutec - cały dzień. Start i koniec w Bielym Potoku, parking przy Hotelu Diery.

Jedna uwaga: w szczycie sezonu tworzą się kolejki na drabinkach. Warto wyjść wcześnie rano.

Mała Fatra jest dość wymagająca mimo stosunkowo niewielkiej wysokości. Janosikove Diery z dziećmi - tak, od około 7 lat, o ile dziecko nie boi się drabinek i węższych przejść. Mały Rozsutec z dziećmi - odradzane ze względu na eksponowane łańcuchy. Z psem przez Diery - możliwe przy Dolnych i Nowych, przy Górnych drabinki mogą być problemem. Na Rozsutce z psem - odradzane.

Szlaki graniowe - Chleb, Stoh, Krywań - są dla psów w porządku, ale wymagają dobrej kondycji i liczenia na kilka solidnych godzin.

Od przejścia granicznego w Zwardoniu około 65 km do Terchovej, od Chyżnego około 80 km. Zdecydowanie najwygodniej samochodem - komunikacja publiczna ze strony polskiej jest kłopotliwa. Opcja z zachodu: pociąg przez Zwardoń do Żyliny, stamtąd komunikacja lokalna.

Parking przy Hotelu Diery w Bielym Potoku. Alternatywnie parking w Stefanovej, skąd jest nieco krótszy dojazd do części szlaków graniowych.

Waluta: euro. Ubezpieczenie turystyczne na Słowację warto mieć - ratownicy górscy mogą być płatni dla obcokrajowców bez odpowiedniego ubezpieczenia.

Wielki Krywań

Mała Fatra

Niżne Tatry to najdłuższe pasmo na Słowacji, rozciągające się przez środkową część kraju na prawie 80 km. Mimo nazwy nie są wcale niskie - zachodnia część ma kilka dwutysięczników, a najwyższy z nich, Ďumbier (2043 m), jest wyższy od jakiegokolwiek szczytu w polskich górach poza Tatrami. Nazwa pochodzi od położenia poniżej Tatr Wysokich, nie od wysokości.

Pasmo dzieli się na dwie bardzo różne części. Zachodnia - tzw. Tatry Ďumbierskie - to widokowa grań z dwutysięcznikami, kolejką gondolową na Chopok i największym ośrodkiem narciarskim na Słowacji. Wschodnia - Tatry Kráľovohoľskie - to bardziej lesisty, spokojniejszy teren z dużo mniejszym ruchem. Główna baza wypadowa to Demänovská Dolina i miejscowość Jasná, około półtorej godziny drogi od granicy.

 to najwyższy szczyt całego pasma. Na szczyt prowadzi jeden znakowany szlak - czerwony z przełęczy Krúpove sedlo - i z tego samego szlaku trzeba wracać. Podejście z Chaty Štefánika zajmuje około dwóch godzin. Widok z wierzchołka obejmuje Tatry Wysokie i Zachodnie, Małą i Wielką Fatrę, Góry Choczańskie i przy dobrej pogodzie Babią Górę. Na szczycie krzyż i słup triangulacyjny.

 jest w praktyce bardziej dostępny niż Ďumbier, bo dociera tu kolejka gondolowa z Jasnej - zarówno od strony północnej jak i południowej. Przy górnej stacji stoi Kamenná chata pod Chopkom, trzecie najwyżej położone schronisko na Słowacji. Sam szczyt jest kilka minut od stacji. Z Chopoka można przejść granią czerwonym szlakiem na Ďumbier - to nieco ponad dwie godziny w jedną stronę - albo w przeciwnym kierunku na Dereše. To jeden z tych przypadków, gdzie kolejka nie odbiera sensu wędrówki, bo grań między szczytami jest po prostu piękna.

 to trzeci dwutysięcznik w tej okolicy, na zachód od Chopoka. Mniej oblegany, widoki porównywalne. Dobry kierunek jeśli chcesz mieć grań bez tłumu przy górnej stacji kolejki.

 to najwyższy punkt wschodniej części pasma. Znacznie spokojniejszy rejon, mniej turystów, bardziej leśny charakter szlaków. Wieża widokowa na szczycie, pomnik i symboliczny cmentarz osób, które zginęły w górach.

Dolina jest częścią Parku Narodowego Niżnych Tatr i ma około 15 km długości. Jej główna atrakcja to jaskinie - tworzą jeden z najdłuższych systemów krasowych w Europie Środkowej, łącznie ponad 35 km odkrytych korytarzy, zinwentaryzowano tu około 300 jaskiń.

 - odkryta w 1921 roku, ze słynnymi kolorowymi naciekami i podziemnymi jeziorami - oraz 

 - znana od średniowiecza, z pierwszymi wzmiankami z 1299 roku, w której przez cały rok utrzymuje się lód. Obie jaskinie warto zaplanować na dzień z gorszą pogodą - w szczycie sezonu są kolejki, warto być wcześnie rano.

W pobliżu Jaskini Lodowej jest też Jaskinia Martwych Nietoperzy - mniejsza, ale udostępniona bezpłatnie.

Niżne Tatry są pasmem, gdzie naprawdę każdy znajdzie coś dla siebie. Kolejka na Chopok sprawia, że dwutysięcznik jest dostępny nawet bez kondycji - wysiada się przy schronisku i ma się widoki na całą Słowację. Dla kogoś kto chce poważniejszej wędrówki jest grań z Chopoka na Ďumbier bez żadnych ułatwień technicznych. Wschodnia część pasma to z kolei propozycja dla tych, którzy woleliby mieć szlak dla siebie.

Zimą Jasná jest największym ośrodkiem narciarskim w Karpatach - jeśli planujesz wizytę w sezonie narciarskim, warto wiedzieć że ruch jest tu zdecydowanie większy niż latem.

Główna baza to Demänovská Dolina i Jasná, około 5 km od Liptowskiego Mikulasza. Od granicy w Chyżnem około półtorej godziny drogi, od granicy w Zwardoniu podobnie. Z Katowic mniej więcej dwie i pół godziny.

Ďumbier

Niżne Tatry

Pieniny są inne niż reszta polskich gór. To pasmo stosunkowo niskie i kompaktowe, ale z krajobrazem, który nie ma odpowiednika w Polsce - wapienne skały opadające pionowo do rzeki, przełom Dunajca, który wygląda tak samo jak na starych rycinach. Pieniński Park Narodowy to jeden z najstarszych parków w Polsce i jednocześnie jeden z najbardziej obleganych. W szczycie sezonu na szlakach jest tłoczno, ale Pieniny mają coś, czego nie można zastąpić innym miejscem - i dlatego wracają tu ludzie, którzy rzadko jeżdżą w to samo miejsce dwa razy.

Pasmo dzieli się na trzy części: Pieniny Środkowe z Trzema Koronami, Pieniny Spiskie i Małe Pieniny z Wysoką. Główne bazy to Szczawnica, Krościenko nad Dunajcem i Sromowce Niżne.

 to symbol Pienin i jeden z najbardziej rozpoznawalnych szczytów w Polsce. Partia szczytowa składa się z pięciu wapiennych turni, z których najwyższa to Okrąglica. Na niej stoi metalowa platforma widokowa - wejście jest płatne, a budka z kasą jest tuż przy szczycie. Z platformy widać przełom Dunajca, Tatry, Gorce i Beskid Sądecki. Można wejść z Krościenka, Szczawnicy lub Sromowiec Niżnych - każda trasa zajmuje około 2 do 2,5 godziny.

 to niższy szczyt, ale widok z tarasu nad pionową ścianą opadającą wprost do Dunajca robi wrażenie niezależnie od pory roku. Stała tu przez ponad 500 lat reliktowa sosna - jeden z symboli Pienin - która w 2018 roku została poważnie uszkodzona przez podmuch śmigłowca podczas akcji ratunkowej, a w 2021 roku ponownie przez silny wiatr. Drzewo nadal stoi, ale wygląda inaczej niż na starych fotografiach. Sokolica wciąż jest warta wejścia - widok i miejsce nie zmieniły się, sosna po prostu nie jest już tym samym drzewem co wcześniej. Dojście przez Sokolą Perć ze Szczawnicy, z przeprawą promem przez Dunajec na początku trasy.

 to najwyższy szczyt całego pasma, leżący na granicy polsko-słowackiej w Małych Pieninach. Mniej popularna niż Trzy Korony, mniej ludzi na szlaku. Dojście przez Wąwóz Homole z Jaworek.

 - organizowany przez flisaków od XIX wieku, trasa z Sromowiec Kątów lub Sromowiec Niżnych do Szczawnicy lub Krościenka. Spływ trwa od 2 do 3 godzin. Flisacy opowiadają po drodze legendy i pokazują ciekawe miejsca. W szczycie sezonu warto kupić bilety wcześniej - kolejki potrafią być długie. Bilety i szczegóły na flisacy.pl.

 to głęboko wcięty jar w Małych Pieninach, zupełnie inny niż otwarte granie. Wejście z Jaworek, ścieżka prowadzi dnem wąwozu między skalnymi ścianami. Dobry cel na krótszą wycieczkę albo jako etap trasy na Wysoką.

 stoją naprzeciwko siebie po dwóch brzegach Jeziora Czorsztyńskiego. Między zamkami kursują stateczki turystyczne, co ułatwia zwiedzenie obu w jeden dzień. Zamek w Niedzicy jest lepiej zachowany i ma swoją legendę - kręcono tu serial Janosik.

 po stronie słowackiej, widoczny ze szlaków i z tratwy podczas spływu. Warto zajrzeć jeśli planujesz wyjście na słowacką stronę.

 nad Szczawnicą z kolejką linową - dobry punkt widokowy i wejście w zimie na stok narciarski.

Pieniny sprawdzają się dla każdego, co jest zarówno ich zaletą, jak i wadą w sezonie. Szlaki są stosunkowo krótkie i dobrze oznakowane, różnice wysokości niewielkie jak na górskie standardy - Trzy Korony czy Sokolica są realnymi celami nawet z małym dzieckiem. Spływ Dunajcem to atrakcja, której nie ma sensu omijać przy pierwszej wizycie - nawet jeśli nie jesteś typem człowieka, który wybiera zorganizowane atrakcje. Kilka godzin na tratwie to inny rodzaj kontaktu z Pieninami niż szlaki.

Jedna uwaga praktyczna: w Pienińskim Parku Narodowym obowiązuje zakaz wprowadzania psów. Na Trzy Korony i Sokolicę z psem nie wejdziesz.

Szczawnica i Krościenko nad Dunajcem leżą przy drodze krajowej nr 969 z Nowego Targu. Z Krakowa około 2 godzin drogi. Parkingi płatne przy głównych punktach startowych - w Krościenku przy kaplicy św. Rocha, w Szczawnicy przy wejściu do parku, w Sromowcach Niżnych przy przystani flisaków.

Wysoka

Pieniny

Słowacki Raj to park narodowy, który działa inaczej niż typowe góry. Nie ma tu głównego szczytu do zdobycia ani klasycznej grani. Zamiast tego jest sieć głębokich wąwozów wykutych przez górskie potoki w wapiennym płaskowyżu - i szlaki prowadzące ich dnem, po drabinkach, kładkach i metalowych stopniach przytwierdzonych bezpośrednio do skały. Część z nich jest jednokierunkowa, co oznacza, że trasy trzeba planować z góry, bo nie ma opcji zawrócenia.

Dla Polaka z południa kraju to jeden z najbliższych zagranicznych celów. Od granicy w Jurgowie około 65 km, od Łysej Polany podobnie - okolica Popradu, a potem kilkanaście kilometrów w kierunku Hrabušic i Podlesoka. Główna baza to właśnie Podlesok - są tu parkingi, camping, restauracje i wyjścia na dwa najpopularniejsze szlaki.

 to najbardziej znany wąwóz parku i najczęściej wybierany punkt startowy. Szlak jest jednokierunkowy, zielony, prowadzi dnem wąwozu do góry przez około 4 km. Po drodze drabinki przy wodospadach, kładki nad potokiem, miejsca gdzie ściany skalne zwężają się do kilku metrów. Największa atrakcja to Misové vodopady - układ kaskad z drabinkami po lewej stronie. Samo wejście zajmuje około dwóch godzin, powrót spokojnym leśnym duktem kolejne półtorej. Ważne: szlak jest bardzo popularny i w szczycie sezonu tworzą się kolejki przy drabinkach. Warto wychodzić wcześnie, najlepiej przed szóstą rano.

 to drugi filar parku i zupełnie inne doświadczenie niż Suchá Belá. Szlak prowadzi wzdłuż rzeki Hornad przez 13 km kanionu - miejscami kilkanaście metrów szerokości, głębokość do 150 metrów. Metalowe platformy i stopnie zawieszone nad nurtem rzeki, odcinki gdzie skała wybrzusza się nad głową. Szlak jest dwukierunkowy, co przy tłumie może być problemem na wąskich platformach. Polecana wersja to pętla z Podlesoka przez Suchą Belę na Kláštorisko i powrót Przełomem Hornadu - około 7,5 godziny i ponad 20 km łącznie. Poważna wycieczka na cały dzień.

 to wąwóz rzadziej wybierany niż dwa poprzednie, jeden z trudniejszych technicznie w parku. Szlak żółty, jednokierunkowy, około 3 godziny przejścia. Dobra opcja jeśli chcesz mieć szlak bez tłumów Suchej Beli.

 rozgałęzia się na dwie części. Mały Kyseľ jest łatwiejszy i dwukierunkowy. Wielki Kyseľ jest jednostronny i trudniejszy - jest tu jedyna via ferrata w całym parku, wejście wymaga osobnego biletu.

Polana w centralnej części parku na wysokości około 800 m, węzeł szlaków z kilku stron. Są tu ruiny dawnego klasztoru kartuzów, schronisko, punkt widokowy i darmowe toalety. Przy ruinach stoi pomnik upamiętniający katastrofę helikoptera ratowniczego z 2015 roku, w której zginęły cztery osoby ratujące turystę nad rzeką Hornad. Kláštorisko to naturalne miejsce na przerwę w środku dłuższej pętli.

Taras widokowy na krawędzi pionowej ściany skalnej opadającej około 150 metrów w dolinę Hornadu. Osobny cel z własnego parkingu w okolicach Čingova - wejście zajmuje około 45 minut żółtym szlakiem. Przy dobrej pogodzie widać Tatry. Jeden z tych punktów, które zostają w pamięci nieproporcjonalnie długo do wysiłku włożonego w dojście.

W południowej części parku, wpisana na listę UNESCO. W środku przez cały rok utrzymuje się lód - stalaktyty i stalagmity lodowe, podziemne hale. Dobry plan na dzień z gorszą pogodą.

Słowacki Raj nie jest miejscem dla dzieci poniżej 7-8 lat - drabinki, mokre skały i ekspozycja nad potokiem wymagają pewności ruchów. Starsze dzieci, które nie boją się wysokości i mają doświadczenie górskie, poradzą sobie dobrze szczególnie na Suchej Beli i Przełomie Hornadu. Z psem przez wąwozy - nierealnie, drabinki to wyklucza.

Jedno ostrzeżenie praktyczne: obuwie trekkingowe obowiązkowe - w Suchej Beli regularnie chodzi się środkiem potoku i mokrymi skałami. Rękawiczki przydają się na drabinkach - jest dużo zimnego metalu.

Z granicy w Jurgowie około 65 km przez Poprad. Główny punkt startowy: Autocamping Podlesok w miejscowości Hrabušice. Osobny parking przy Tomášovskim výhľadzie koło Čingova. Waluta: euro. Ubezpieczenie turystyczne warto mieć - akcje ratownicze na Słowacji są płatne.

Veľká Knola

Słowacki Raj

Żabnica Skałka. Kto startował stąd chociaż raz, ten wie, że to jedno z tych miejsc, skąd rozchodzą się drogi do wszystkiego, co najlepsze w Beskidzie Żywieckim, a przynajmniej w jego zachodniej części. Hala Boracza, Rysianka, Lipowska - brzmi znajomo? No właśnie. Ale ta pętla to nie jest ta słynna, przetarta przez wszystkich wersja. To jest ta inna - trochę dłuższa, trochę mniej ludzi, przynajmniej w pierwszej połowie. I zdecydowanie więcej dla nóg.

Początek trasy jest łagodny i można się przez to trochę uśpić. Pierwsze minuty dają złudne poczucie komfortu, ale jest jedno ale - po deszczach albo zimowych roztopach ten odcinek potrafi być naprawdę błotnisty. I to nie błoto symboliczne, tylko takie, w które wchodzisz i zastanawiasz się, czy but zostanie w środku. Więc jeśli idziecie po świeższych opadach, to polecam buty wysokie z prawdziwego zdarzenia, a nie coś ledwo turystycznego.

Potem trasa już jednostajnie idzie w górę i ty idziesz razem z nią. Warto mieć coś do jedzenia w plecaku - kanapka czy batonik na stromym podejściu to coś koniecznego z dwóch względów - pozwoli ci nabrać energii, ale też przystanąć na parę chwil i rozkoszować się okolicą. Kiedy wybieram tę pętle? Wtedy, kiedy chcę pobyć sam, zmęczyć się, wrócić do domu umordowanym, ale szczęśliwym.

Nagrodą jest Rysianka - to taki półmetek, po którym wiesz, że już będzie tylko w dół. I ta nagroda, owszem, jest dostępna ze szlaku zielonego szybciej, ale w tym wariancie jest po prostu piękniej. Piękne miejsce, widoki i klimat, który wynagradza całą wcześniejszą wędrówkę. Pętla przez Romankę, Rysiankę, Lipowską i Boraczą to trasa, która wyciska pot, ale też pozwala uchwycić to, co najlepsze - te momenty zachwytów. Różnorodność tego szlaku w ciągu jednego dnia jest niesamowita - w szczególności jesienią.

Żabnica Skałka - Romanka - Rysianka - Lipowska - Boracza

Trasa przez Romankę (1366 m), Rysiankę, Halę Lipowską i Halę Boraczą z Żabnicy Skałka.

Żabnica Skałka. Mam wrażenie, że tutaj wszystko się zaczyna - wszystkie najlepsze szlaki w tej części Beskidu Żywieskiego. Hala Boracza? Start z Żabnicy. Rysianka Lipowska? Start z Żabnicy. Romanka? Nie zgadniecie ;) Ale wracając do głównego wątku trasy - to klasyczna pętla przez trzy schroniska. Brzmi zachęcająco? Bo jest i to bardzo.

Trasę można zacząć zielonym szlakiem od Rysianki - to wariant, gdzie na początku wchodzicie więcej, ale potem, po około 2 godzinach, jesteście już na miejscu i delektujecie się widokami. Znowu można zrobić to nieco odwrotnie i ja osobiście polecam zacząć od czarnego szlaku na Halę Boraczą - a to dlatego, że do pierwszego schroniska dotrzecie po około godzinie, zdążycie odpocząć i bez zgrzytu ruszycie dalej. Zwróćcie uwagę, żeby po Hali Boracza odbić na czarny szlak, a potem żółty - za wdoki podziękujecie później. No chyba że szukacie nieco ochłody latem, to wtedy zielony szlak jak znalazł - jednak tutaj pominiecie piękne panoramy, które zapewnia nam żółty szlak.

Dla kogo? Mniejsze dzieci mogą mieć problemy z tym dystansem, więc szczerze mówiąc - to raczej trasa dla kogoś, kto ma już kilka szlaków za sobą i wie, czego się spodziewać. Ale też bez przesady - jak przystanki rozłożycie na większość dnia to i dla najmłodszych będzie to przygoda :)

Beskid Żywiecki w tej okolicy to otwarte hale, rozległe panoramy i ta specyficzna atmosfera, którą ciężko opisać, a która sprawia, że chcesz wracać. Nie ma tu alpejskich szczytów, ale jest coś innego - swojskość połączona z przestrzenią.

Żabnica Skałka - Rysianka - Lipowska - Boracza

Pętla z Żabnicy na Rysiankę, Halę Lipowską i Halę Boraczą.

Bendoszka Wielka nie jest szczytem, o którym mówi się na każdym kroku w Beskidzie Żywieckim. I może to jej atut. Trasa z Rycerki Dolnej przez Przegibek, a potem przez sam szczyt aż do bazy namiotowej na Przysłopie Potóckim to jakieś kilka godzin marszu, ale spokojnych. Cisza tu jest prawdziwa, nie ta, która się urywa przy pierwszym weekendowym tłumie.

Zaczynasz z Rycerki Dolnej zielonym szlakiem na Przegibek. Podejście prowadzone jest przez las, bez dramatów, bez ekspozycji. Na samym Przegibku robi się pierwszy oddech i pierwszy powód, żeby się rozejrzeć - schronisko PTTK stoi tu od dawna i czuć to w każdym metrze jego wyglądu. To dobre miejsce na przerwę, zanim ruszysz dalej. Z Przegibka odbijesz na niebieski szlak, który prowadzi przez Bendoszkę Wielką aż na Przysłop Potócki do bazy namiotowej. Ten odcinek to spokojne zejście, czasem widok, czasem las.

Problem pojawia się na ostatnim odcinku. Jeżeli pamięć mnie nie myli, szlak z bazy namiotowej z powrotem do Rycerki Dolnej to harcerski - zielony. I tu ważna informacja: ten fragment bywa mocno błotnisty. Woda stoi dosłownie na szlaku, nie przy szlaku. Szedłem tam bez kijków i z dzieckiem w plecaku - i przyznam bez wstydu, że kilka razy szukałem obejścia zamiast iść wprost. Kijki by tu zrobiły różnicę. Polecam mieć je przy sobie, serio.

Ta trasa jest dla kogoś, kto chce spokoju i nie goni za widokami. Jeśli lubisz cichy las, nie trzeba ci eksponowanej graniowej drogi i masz w plecaku kijki - wyjdziesz z tego zadowolony. Dzieciom starszym da radę, młodszym w plecaku też, ale ten błotnisty fragment na końcu to uczciwe ostrzeżenie - planuj go z zapasem czasu i suchymi butami.

Rycerka Dolna - Przegibek - Bendoszka Wielka

Trasa na Bendoszkę Wielką (1144 m) przez Przegibek z Rycerki Dolnej.

Żółty szlak na Wielką Raczę z Rycerki Górnej to trasa, którą wybierasz wtedy, gdy chcesz wejść na szczyt bez walki. Jakieś 500 metrów przewyższenia, ale rozłożone tak spokojnie, że bardziej czujesz spacer niż wspinaczkę. Droga jest szeroka, otwarta, prowadzi zboczem w sposób, który pozwala ci niemal cały czas patrzeć przed siebie albo na boki, nie pod nogi. Dla kogoś, kto ma już kilka tras za sobą i szuka widokowego wyjścia bez nadmiernego wysiłku, to będzie strzał w dziesiątkę.

Sam szlak nie jest tym, co zostaje w pamięci. Mówię to uczciwie. Prowadzi, dowozi, jest przyjemny, ale to nie jest ta trasa, o której będziesz opowiadać w poniedziałek w pracy. Chyba że wieje, bo wtedy już tak. Mam w głowie ten ciągły podmuch, który co chwilę strąca kaptur. Albo zimowe wyjście bardzo wczesnym rankiem, kiedy na trasie stały porzucone skutery śnieżne, jakby ktoś po prostu wyszedł i zostawił. Takie obrazy zostają.

Na szczycie zmienia się wszystko. Wielka Racza ma 1236 m n.p.m. i jest najwyższym szczytem Grupy Wielkiej Raczy w Beskidzie Żywiecko-Kisuckim, a ta platforma szczytowa to naturalna hala, nie ludzka robota. Jest podest widokowy i z niego rozchodzi się panorama na wszystkie strony. Beskid Żywiecki dookoła, Mała Fatra z poszarpanym Wielkim Rozsutcem po słowackiej stronie. To jest ten moment, dla którego tu przyszedłeś.

Przez szczyt przebiega granica polsko-słowacka, więc technicznie jedną nogą możesz stać na Słowacji. Warto wiedzieć, że po słowackiej stronie stoku w 1976 roku utworzono rezerwat przyrody Veľká Rača, bo tamtejszy las jodłowo-świerkowy jest w dużej mierze naturalny. Tego z podestu nie widać, ale dobrze mieć to gdzieś z tyłu głowy.

Jeśli szukasz trasy rodzinnej z dziećmi, które mają już jakieś szlaki za sobą, ta nadaje się dobrze, o ile dzień jest spokojny. Wiatr na grzbiecie potrafi zepsuć przyjemność, szczególnie małym. Zimą raczki do plecaka, zawsze, bez dyskusji. Dla kogoś, kto chce widokowego wyjścia bez dramatów, z dobrą panoramą na koniec, żółty szlak z Rycerki Górnej to wybór oczywisty.

Rycerka Górna - Wielka Racza

Trasa z Rycerki Górnej na Wielką Raczę (1236 m).

Soblówka to jeden z tych punktów startowych, z których można zbudować naprawdę różne dni w Beskidzie Żywieckim. Ten konkretny wariant na Rycerzową nadaje się świetnie, jeżeli masz za sobą kilka szlaków i wiesz, że twoje nogi dają radę przy dłuższym wysiłku, to jesteś w dobrym miejscu.

Zaczynasz żółtym szlakiem z Soblówki. Pierwsze kilkanaście minut to asfalt - nie jest to może najpiękniejszy wstęp do gór, ale taki jest tutaj początek i trzeba się z tym pogodzić. Droga dość szybko przeradza się w normalną górską ścieżkę. W pewnym momencie żółty łączy się z zielonym i przez jakiś czas idziesz jednocześnie dwoma. Gdy szlaki się rozwidlają, wybierz zielony. Tam jest Mała Rycerzowa i tam są widoki, dla których warto było wstać rano.

Na Małej Rycerzowej można się zatrzymać na dłużej. W pogodny dzień widać Wielki Rozsutec i słowackie szczyty po drugiej stronie granicy - to jeden z tych momentów, gdzie po prostu stajesz i patrzysz. W ciepły dzień warto mieć koc w plecaku - hala do tego zachęca. Stąd masz dwie opcje: albo dorzucasz podejście na Wielką Rycerzową, albo schodzisz bezpośrednio do Bacówki PTTK na Rycerzowej. Bacówka to naturalne miejsce na przerwę z prawdziwym jedzeniem - są tu racuchy z jagodami, które dla tej trasy są tym, czym jagodzianki dla Hali Boraczej.

Zejście masz do wyboru. Czarny szlak prowadzi bezpośrednio z powrotem do Soblówki - to krótszy wariant. Jeśli chcesz wydłużyć dzień, możesz wybrać żółty pod granicę, a potem zejść zielonym. Oba te szlaki znam i oba są dobre - wybór zależy głównie od tego, ile masz jeszcze energii w nogach na tym etapie.

Dla kogo ta trasa? Robiłem ją z dzieckiem w plecaku, więc z odpowiednimi przystankami da się to zorganizować. Dla pięciolatka chodzącego samodzielnie to będzie wyzwanie i trzeba być z tym szczerym. Nieco starsze dziecko, które ma już za sobą kilka górskich wyjść, powinno dać radę. Dla dorosłego bez kondycyjnych zaległości to solidny, ale uczciwy dzień w górach.

Soblówka - Rycerzowa

Pętla w rejonie Soblówki na Wielką Rycerzową (1236 m).

Rycerzowa to punkt w Beskidzie Żywieckim, w którym czujesz się inaczej. Większość zapewne będzie wędrować z Soblówki na Rycerzową i potem wróci na miejsce startowe, natomiast ja w ramach swoich solowych wędrówek często chcę czegoś więcej niż szybkiej pętli - chcę się zmęczyć i czuć, że przeżyłem coś więcej. To jedna z tych tras. Nie jest najłatwiejsza - bo ilość kilometrów oraz przewyższenie po jakimś czasie dają się we znaki, ale daleko jej jeszcze do tych najbardziej wymagających. To trasa dla piechurów.

Początek na parkingu w Soblówce - w rejonie kościoła. Następnie żółtym szlakiem - asfaltowym i szerokim - przez kilkanaście minut. Sam szlak w większości jest dosyć szeroki. Zwróćcie jednak uwagę, żeby w pewnym momencie odbić na szlak zielony - na Małą Rycerzową - to z tego miejsca jest przepiękna panorama oraz widok na słowackie szczyty. Tutaj po nacieszeniu oczu warto zejść na chwilę do Bacówki PTTK na Rycerzowej.

Po odpoczynku pora na kolejny punkt tej trasy - Przegibek. Tutaj prowadzi szlak czerwony - graniczny. Widoków tutaj nie uświadczycie, ale poczujecie klimat lasu, ciszę - to będzie taki 'wasz' odcinek. Następnie już na Przegibku pora na kolejną przerwę - to bardzo klimatyczne schronisko. Mam z nim wiele przyjemnych wspomnień z lat młodości, stąd sentyment do tego miejsca.

I tutaj oryginalnie planowałem wrócić do Soblówki, ale mając jeszcze całą masę energii, postanowiłem podejść jeszcze na Bendoszkę Wielką - tym razem bez widoków, ale zapewniam was, że w pogodny dzień warto. I to bardzo.

Powrót już częściowo tymi samymi miejscami - tutaj możecie podjąć decyzję, czy wracać znanym czerwonym szlakiem, czy wybrać tak jak ja - niebieski. Różnicy wielkiej nie ma, moim zdaniem. To bardziej kwestia poznania innej perspektywy.

Potem ponownie przez Bacówkę na Rycerzowej - jest to zawsze opcja na dodatkowy przystanek i uzupełnienie energii, a następnie już czarnym szlakiem do samej Soblówki.

Soblówka - Rycerzowa - Przegibek - Bendoszka Wielka

Pętla z Soblówki na Wielką Rycerzową (1236 m) oraz Bendoszkę Wielką (1144 m) przez Przegibek

Jakby ktoś zapytał mnie o trasę do polecenia komuś, kto nigdy wcześniej nie chodził po górach, albo komuś, kto ma ze sobą dziecko i nie chce niepotrzebnie ryzykować - powiedziałbym Hala Boracza. Bez zastanowienia.

Zaczynasz z Żabnicy Skałki. Spora część drogi idzie asfaltem. Jeśli nie robisz pętli, możesz właściwie całość przejść po drodze. To nie jest trasa dla kogoś, kto szuka dziczy ani walki z podejściem. Jest łagodna, wręcz rodzinna i na tym polega jej sens.

Na górze jest schronisko. I tu zaczyna się właściwy powód, dla którego warto tu wychodzić, szczególnie z dziećmi. Jagodzianki. Mój syn ma swój własny system oceniania tras - albo jest schronisko z zabawkami, albo jest coś słodkiego. Hala Boracza to ten drugi typ. Te jagodzianki są, mówiąc wprost, powodem, dla którego, nawet gdy sam robię dłuższą pętlę z tego samego punktu startowego, celowo schodzę przez schronisko. Wracam do domu z wypiekami w reklamówce i każdy w domu jest zadowolony.

Hala sama w sobie jest przyjemna. Otwarta przestrzeń, widok, spokój. Ta trasa działa o każdej porze roku. Wiosną, latem, jesienią, zimą - każda wersja ma swój charakter. Zimą weź raczki do plecaka - to taka moja porada - miej je zawsze w plecaku, niezależnie od tego, czy ich użyjesz, czy nie. Te kilkaset gramów niczego nie zmieni, a da ci komfort, że jeżeli będzie taka potrzeba - to założysz. To jedyna rzecz, o której warto pamiętać.

Żabnica Skałka - Hala Boracza

Krótka pętla z Żabnicy na Halę Boracza czarnym szlakiem

Hala Boracza pojawia się u mnie na blogu kolejny raz i nie mam z tym problemu. Tym razem jednak inaczej - nie skrótem, nie wariantem rodzinnym, ale trasą, gdzie po prostu się idziesz i się meczysz. Szlak z Żabnicy Skałki przez czerwony na niebieski, z zejściem pod halę od drugiej strony, ma w sobie coś takiego, że trudno go zaszufladkować. Nie jest widokowy. Nie jest spektakularny. Ale moja wersja liczy około 18 km i spokojnie zajmie ci większą część dnia, jeśli idziesz bez pośpiechu.

Start z Żabnicy Skałka - to tutaj zaczyna się właściwie wszystko w tej części Beskidu Żywieckiego. Pisałem o tym już wcześniej. Wchodzisz zielonym szlakiem, który po jakimś czasie przechodzi w czerwony - to Główny Szlak Beskidzki, więc jak go trafisz, to wiesz, że jesteś we właściwym miejscu. Czerwony prowadzi dość sprawnie, bez niespodzianek. Potem schodzisz, przecinasz ulicę - tak, dosłownie przechodzisz przez jezdnię - i zaczynasz od nowa, tym razem niebieskim szlakiem, który poprowadzi cię już pod samą Halę Boraczą.

Na końcu jest schronisko na hali. I tam są jagodzianki, o których pisałem już wcześniej w innym opisie szlaku - jak nie mieliście okazji czytać - to po powiem jeszcze raz - kupcie sobie, są pyszne :) Szczerość wymaga, żebym przyznał, że to jeden z powodów, dla których warto tu trafić - musicie tylko uważać bo szybko znikają ;)

Żabnica - Hala Boracza - alternatywna pętla

Pętla na Halę Boraczą z Żabnicy przez Węgierską Górkę - alternatywa dla znanej drogi.

To wariant trasy na Romankę, ale z innym zejściem. Kto jeszcze nie czytał wpisu, to polecam zajrzeć na osobny opis szlaku, ale do rzeczy. Początek to spacerek po asfalcie, a następnie po szerokiej ścieżce, wzdłuż której biegnie potok. Niestety, szlak ten bywa mocno błotnisty, więc polecam wybrać się tutaj głównie po kilku suchych dniach. Pierwszym punktem na trasie jest Stacja Turystyczna Słowianka. Latem i jesienią to urok sam w sobie. To miejsce na pierwszą chwilę wytchnienia.

Po lekkiej przerwie pora na kolejny cel - Romanka - polecam obrócić się od czasu do czasu na szlaku, odetchnąć i podziwiać. Tutaj podejście już jest węższe niż na początku naszej trasy, ale wiedzie urokliwą leśną ścieżką. Sama Romanka nie ma widoków na lewo i prawo, ale ma klimat górskiego miejsca, gdzie od czasu do czasu spotkasz kogoś na szlaku, doświadczysz ciszy, dźwięków lasu i możesz na chwilę zamknąć oczy.

Po tym przystanku będzie już głównie w dół - żółty szlak prowadzi aż pod samo schronisko PTTK Rysianka, po drodze oferując kilka hal, z których można podziwiać okolice. Będąc na Rysiance to już najlepsza pora na główną regenerację - ogromna przestrzeń, w dobry dzień widok na Tatry, więc nic tylko zabrać koc do plecaka i rozpocząć piknik :) Dodatkowo możecie odwiedzić Schronisko PTTK na Hali Lipowskiej - oba schroniska są oddalone od siebie o około 10 minut drogi - idealnie, gdy zbieracie pieczątki i chcecie poszerzyć kolekcję.

I tutaj pora na powrót - inny niż w przypadku wersji oryginalnej - tym razem szlakiem zielonym. Trzeba się nieco cofnąć ze Schroniska na Halę Pawlusia i tam kontynuować trasę w dół. Jedna uwaga - w pewnym momencie szlak skręca ostro w prawo - postarajcie się nie przegapić odejścia. Ale jeżeli przegapicie, to ścieżka na wprost też powinna was doprowadzić do szlaku według map turystycznych. Niestety jeszcze tego nie badałem.

Żabnica Skałka - Romanka - Rysianka

Trasa z Żabnicy Skałka na Rysiankę (1290 m) przez Romankę (1366 m) oraz Stację Turystyczną Słowiankę

Soblówka - Rycerzowa

Opis trasy

Zdjęcia

Najciekawsze punkty

Parking

Przeglądaj szlaki w regionie